fbpx

Nieuczciwe wykorzystanie czasu pracy. Praca jednocześnie dla kilku pracodawców /część I/

19 września 2022
Czy pracodawca może wprowadzić do regulaminu pracy, zakresu obowiązków lub innych wewnętrznych regulacji zapis, że pracownicy powinni poinformować pracodawcę o innych aktywnościach zawodowych (dodatkowym zatrudnieniu) oraz uzyskać na to zgodę? Zapraszam do lektury artykułu, w którym wyjaśniam, czy praca jednocześnie dla kilku pracodawców jest legalna oraz czy pracodawcy posiadają instrumenty, by bronić się przed nieuczciwym wykorzystaniem czasu pracy.

Niniejszy artykuł jest pierwszym z dwóch o tematyce nieuczciwego wykorzystania czasu pracy. Zapraszam do lektury drugiej części, w której mecenas Przemysław Zegarek, partner merytoryczny Akademii Inspektora Ochrony Danych, która rozpoczyna się 22 września, odpowiada na pytanie: Jakie możliwości prawne ma pracodawca w stosunku do pracownika, jeśli otrzymał informację, że pracownik ten w trakcie swojej pracy wykonuje tzw. “prywatę”? Zapraszam tutaj!

Podstawowym obowiązkiem pracownika jest wykonywanie określonego rodzaju pracy na rzecz danego, konkretnego pracodawcy, pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę. 

Oczywistym jest to, że jeśli pracownik podpisuje umowę o pracę z pracodawcą, zobowiązuje się do świadczenia pracy na jego rzecz. Co nie oznacza, że nie może podejmować dodatkowego zatrudnienia. Ważne jest to, aby pracownik wykonywał czynności, które leżą w zakresie jego obowiązków w czasie harmonogramowych dni pracy, w określonych godzinach pracy.

W związku z rozpowszechnieniem elastycznych form zatrudnienia, umożliwiających pracę zdalną, czyli tzw. home-office, coraz częściej można spotkać się z nieuczciwym wykorzystaniem czasu pracy przez pracowników. Home-office nie jest instytucją uregulowaną prawnie, natomiast od wielu lat pracodawcy korzystają z tego rozwiązania, aby umożliwić pracownikom sporadyczne świadczenie pracy z domu za zgodą przełożonego. Praca zdalna również umożliwia wykonywanie pracy poza miejscem wyznaczonym przez pracodawcę.

Nieuczciwe wykorzystywanie czasu pracy polega na wykonywaniu pracy na rzecz innego lub nawet kilku innych pracodawców w czasie pracy wykonywanej dla pierwotnego pracodawcy.

Praca na więcej niż jeden etat

Co do zasady, norma czasu pracy wynosi 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy. Wychodząc z założenia, że doba kalendarzowa trwa 24 godziny, pracownik teoretycznie mógłby dodatkowo wykonywać pracę przez kolejne 16 godzin. W praktyce to się oczywiście nie dzieje, bo potrzeba snu uniemożliwia wykonywanie pracy przez tyle godzin. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, aby pracownik po zakończonej pracy u pierwszego pracodawcy, rozpoczynał kolejną pracę, przez np. kolejne 8 godzin.

Zwróćmy jedynie uwagę na fakt, że podjęcie dodatkowego zatrudnienia może znacząco wpływać na wydajność pracownika, co z kolei może się przekładać na efektywność jego pracy u pierwszego pracodawcy.

Do pracownika należy decyzja w jaki sposób wykorzystuje czas wolny po zakończeniu swojej dniówki. Jeśli podejmuje dodatkowe zatrudnienie, powinien ją wykonywać poza czasem pracy u pierwotnego pracodawcy.

Co może zrobić pracodawca podejrzewający, że pracownik wykorzystuje czas pracy do załatwienia prywatnych spraw? Przeczytaj!

Obowiązki pracownika

Poza tym, że pracownik jest obowiązany wykonywać pracę na rzecz pracodawcy, pracę tą ma wykonywać sumiennie i starannie. 

Sumienne świadczenie pracy oznacza osobiste nastawienie pracownika do wykonywanej pracy oraz dostosowanie się do standardów wykonywania określonego rodzaju pracy na rzecz konkretnego pracodawcy.

Ponadto na mocy art. 100 Kodeksu pracy, jest obowiązany w szczególności przestrzegać czasu pracy ustalonego w zakładzie pracy; przestrzegać regulaminu pracy i ustalonego w zakładzie pracy porządku oraz dbać o dobro zakładu pracy. 

Dbanie o dobro zakładu pracy przejawia się m.in. poprzez przestrzeganie czasu pracy pracownika i pełne jego wykorzystanie w celu wykonania zleconych zadań w najlepszy sposób zgodny z wiedzą i kompetencjami pracownika.

Wykorzystanie sprzętu firmowego

Wykonywanie pracy dla dwóch lub kilku pracodawców w ramach godzin pracy wyznaczonych u jednego z nich, wiąże się z wykorzystaniem sprzętu udostępnionego przez pracodawcę do aktywności zawodowej na rzecz innego pracodawcy. Pracownicy korzystają z dostępu do Internetu, a co za tym idzie ze skrzynek mailowych, w tym tych prywatnych, odbierają prywatne telefony lub korzystają z telefonów służbowych do celów prywatnych.

Pamiętajmy, że jeżeli jest to niezbędne do zapewnienia organizacji pracy umożliwiającej pełne wykorzystanie czasu pracy oraz właściwego użytkowania udostępnionych pracownikowi narzędzi pracy, pracodawca może wprowadzić kontrolę służbowej poczty elektronicznej pracownika (monitoring poczty elektronicznej).

Warto, aby pracodawca szczegółowo określił zasady korzystania z poczty elektronicznej, telefonu służbowego czy sprzętu firmowego do celów prywatnych przepisami wewnątrzzakładowymi, np. w regulaminie bądź w obwieszczeniu.

Telefony służbowe do celów prywatnych

Powszechnie obowiązujące przepisy prawa pracy nie regulują kwestii związanych z zasadami użytkowania telefonów służbowych przez pracowników. Nie ulega jednak wątpliwości, że telefon służbowy przekazany do użytku pracownikowi stanowi jego narzędzie pracy i ma służyć wyłącznie wykonywaniu pracy. Pracodawca może umożliwić korzystanie z niego również w celach prywatnych na określonych zasadach. 

W związku z tym, że narzędzia do wykonywania pracy stanowią własność pracodawcy, ma możliwość weryfikowania tego w jaki sposób i w jakim celu pracownicy korzystają z powierzonego im mienia. Nie można zatem odmówić pracodawcy możliwości weryfikacji tego, czy powierzony pracownikowi telefon wykorzystywany był faktycznie w celach służbowych. Pracodawca może ustalić przepisami wewnątrzzakładowymi obowiązek raportowania, np. rozmów odbytych w celach służbowych.

Zasady współżycia społecznego

Wykonywanie pracy na rzecz pracodawcy wiąże się z przestrzeganiem ogólnych przepisów prawa pracy związanych z zachowaniem zasad współżycia społecznego. Zasady te polegają na przestrzeganiu pewnych ogólnych norm i zasad, które przejawiają się w dbaniu o dobro zakładu pracy, czy wzajemnym zaufaniu stron zawartego stosunku pracy. Pracodawca, co do zasady, nie może zakazać pracownikowi wykonywania pracy na rzecz innego podmiotu, jeśli nie koliduje to z wykonywaniem pracy w jego zakładzie pracy. Ponadto instrukcje pracodawcy dotyczące wykorzystywania czasu pracy przez pracownika nie mogą do zera redukować aktywności związanych z prywatnym życiem społecznym w miejscu pracy.

Innym tematem, który stanowi materiał na odrębne opracowanie, jest zakaz wykonywania działalności konkurencyjnej względem pracodawcy. W tym przypadku wskazujemy na coraz częstsze wykorzystywanie przez pracowników niewiedzy pracodawców, którym trudno na bieżąco kontrolować zakres wykonywanych zadań w ramach zatrudnienia pracowniczego i coraz częstsze podejmowanie kilku prac u różnych pracodawców wykonywanych w ramach jednego etatu.

Prowadzenie ewidencji czynności

Pracodawca może zobowiązać pracowników do odnotowywania pracy świadczonej zdalnie w przeznaczonej do tego ewidencji czasu pracy. Jest to instrument pozwalający na kontrolowanie przez pracodawcę aktywności zawodowej pracowników.

Ewidencja ta może uwzględniać opis tych czynności, a także datę oraz czas ich wykonania.  Pracodawca może zobowiązać pracownika do sporządzenia takiego dokumentu w określonej formie i z częstotliwością określoną w poleceniu pracodawcy.



Ufam, że mój artykuł okazał się dla Ciebie pomocny. Zobacz więcej o podobnej tematyce lub zdobądź wiedzę z innych obszarów! Zdobywaj nowe kompetencje! Będzie mi bardzo miło, jeśli będziesz odwiedzać mój blog. Zapisz się na Newsletter,  chcę Cię informować o zmianach i ciekawych przypadkach z obszaru prawa pracy.

Chcesz mieć pewność, że nic Cię nie ominie?

Dołącz do ponad 35 000 subskrybentów i bądź na bieżąco!

Zdobywanie wiedzy i ciągły rozwój są dla Ciebie ważne? Moją misją jest edukować i dzielić się wiedzą. Zostaw komentarz i daj mi znać w rozwiązaniu jakich problemów mogę Ci jeszcze pomóc? Zainspiruj mnie do nowych treści!

Odwiedź i subskrybuj mój kanał na Youtube. Zdobywaj wiedzę jak mistrzowie! Rzetelna wiedza, przykłady, wyliczenia, wyjaśnienia oraz interpretacje zawiłych przepisów – to wszystko znajdziesz na moim kanale! 

Monika Smulewicz

Monika Smulewicz

Nazywam się Monika Smulewicz. Jestem ekspertem prawa pracy. Szkolę przedsiębiorców i menedżerów w zakresie efektywnego wykorzystania prawa pracy w biznesie. Jestem autorką kompleksowego programu szkoleń online pt. "Akademia Mistrzostwa Kadrowo-Płacowego." Równocześnie prowadzę zajęcia z prawa pracy oraz naliczania wynagrodzeń na uczelniach wyższych. Moją pasją jest czas pracy, dlatego stworzyłam aplikację do planowania i rozliczania czasu pracy ePlanner.pl.

więcej o mnie →

Uważasz, że to wartościowe treści? Chcesz więcej?

“O kadrach i płacach z pasją” to najpopularniejszy blog o tematyce kadrowo-płacowej w Polsce oraz gwarancja sprawdzonych informacji. Zostawiając swój e-mail dostaniesz nie tylko powiadomienia o nowych wpisach, lecz także dodatkowe, ekskluzywne materiały. Będę strzec Twojego adresu i zachowam go tylko dla siebie! W każdej chwili możesz zrezygnować z subskrybcji. Zapisz się!

Podobał Ci się artykuł? Zostaw komentarz!

Akademia Mistrzostwa Kadrowo-Płacowego i Zarządzania Zasobami Ludzkimi jest Placówką Kształcenia Ustawicznego, wpisaną do Rejestru Szkół i Placówek Oświatowych MEN pod numerem RSPO 273974.

Slider
Slider
Dziś jest najlepszy dzień, aby zacząć. Mistrzowie działają tu i teraz. Wierzę, że Ty również podejmiesz wyzwanie mistrzostwa zawodowego!