Placówka oświatowa Eduwersum

Rozporządzenie wykonawcze – kontrola trzeźwości

Od 21 lutego 2023 r. pracodawcy, na mocy nowelizacji Kodeksu pracy, mogą przeprowadzać prewencyjne kontrole trzeźwości wśród pracowników, zleceniobiorców i współpracowników B2B.

Autor publikacji:
Monika Smulewicz HR na Szpilkach

Założycielka HR na Szpilkach i Eduwersum

Data publikacji:
21 lutego 2023

Rozporządzenie Ministra Zdrowia

20 lutego 2023 r., czyli dzień przed wejściem w życie znowelizowanego Kodeksu pracy w zakresie badania kontroli trzeźwości, w Dzienniku Ustaw opublikowano rozporządzenie wykonawcze, które określa warunki i sposoby przeprowadzania badań na obecność alkoholu, a także sposób ich dokumentowania oraz wykaz środków działających podobnie do alkoholu w organizmie pracownika. Rozporządzenie wchodzi w życie 21 lutego 2023 r.

Przypomnijmy, że zasady przeprowadzania kontroli, a także rodzaj wykorzystywanych urządzeń będą musiały zostać uregulowane w układzie zbiorowym, regulaminie pracy lub w obwieszczeniu. O wdrożeniu procedur i zasadach przeprowadzania kontroli pracodawca będzie musiał poinformować pracowników z dwutygodniowym wyprzedzeniem.

Co ważne, na pracodawcy ciążył będzie obowiązek przechowywania dokumentacji związanej z kontrolą trzeźwości – informacja o kontroli, wraz z datą, godziną oraz wynikiem badania będzie przechowywana w aktach osobowych przez rok.

Podstawa prawna:

Bariera wejścia, czyli koszty kontroli trzeźwości

Sposób przeprowadzania kontroli, rodzaj wymaganych prawem urządzeń oraz zamknięty katalog środków działających podobnie do alkoholu powodują wiele problemów w stosowaniu nowych przepisów w praktyce.

Badanie wydychanego powietrza przeprowadza się przy użyciu urządzenia elektronicznego dokonującego pomiaru stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu, z użyciem ustnika, metodą:
1) spektrometrii w podczerwieni lub
2) utleniania elektrochemicznego
– zwanego dalej „analizatorem wydechu”

§ 3 pkt. 1 rozporządzenia w sprawie badań na obecność alkoholu lub środków działających podobnie do alkoholu w organizmie pracownika

Badanie trzeźwości może być wykonywane przy użyciu prostego analizatora wydechu, który nie posiada funkcji cyfrowej prezentacji wyniku pomiaru, a także bez użycia ustnika, jeżeli producent alkomatu przewiduje taki sposób jego eksploatacji, jednak zgodnie z § 5 rozporządzenia, w przypadku dodatniego wyniku takiego badania, musi być ono niezwłocznie powtórzone przy użyciu urządzenia wykorzystującego metodę spirometrii w podczerwieni lub utleniania elektrochemicznego.

Koszt takiego sprzętu to ok. 20 000 zł, co może być barierą wejścia we wdrożeniu przepisów Kodeksu pracy dot. prewencyjnej kontroli trzeźwości dla mniejszych pracodawców.

Środki działające podobnie do alkoholu

Rozporządzenie wymienia zamknięty katalog środków działających podobnie do alkoholu, których zawartość w organizmie również będzie mogła być sprawdzana przez pracodawców.

Środkami działającymi podobnie do alkoholu są:
1) opioidy;
2) amfetamina i jej analogi;
3) kokaina;
4) kannabinoidy;
5) benzodiazepiny.

§ 10 rozporządzenia w sprawie badań na obecność alkoholu lub środków działających podobnie do alkoholu w organizmie pracownika

Wydaje się, że najbardziej powszechnym będzie badanie określone w § 11 rozporządzenia jako “badanie przy użyciu metod niewymagających badania laboratoryjnego”. Badanie narkotestem polega na nieinwazyjnym pobraniu próbek śliny i umieszczeniu ich w urządzeniu do oznaczania metodą immunologiczną środków działających podobnie do alkoholu, zgodnie z instrukcją obsługi tego urządzenia. Oprócz tego sposobu, pracodawcy mają też do dyspozycji badanie krwi lub moczu według zasad określonych w rozporządzeniu.

Na mocy przepisów Kodeksu pracy pracodawca nie dopuszcza pracownika do pracy, jeżeli kontrola wykaże obecność w organizmie pracownika środka działającego podobnie do alkoholu lub zachodzi uzasadnione podejrzenie, że pracownik stawił się do pracy w stanie po użyciu takiego środka lub zażywał taki środek w czasie pracy. W takim przypadku policja lub straż miejska mogą zlecić przeprowadzenie badania krwi lub moczu.

Dotkliwe konsekwencje dla pracownika

Warto wiedzieć, że stan nietrzeźwości pracownika uzasadnia nałożenie na niego kary porządkowej, a także rozwiązanie umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych. Jednocześnie, pracownikowi u którego stwierdzono dodatni wynik badania nie przysługuje wynagrodzenie za czas, w którym nie świadczył pracy w związku z odsunięciem i niedopuszczeniem do świadczenia pracy – niedopuszczenie do pracy z tego powodu jest równoznaczne z nieobecnością nieusprawiedliwioną.

Za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości albo w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu lub spożywanie alkoholu lub zażywanie środka działającego podobnie do alkoholu w czasie pracy – pracodawca może również stosować karę pieniężną.

Art. 108 § 2 Kodeksu pracy

Niedopuszczenie do pracy, a tym samym brak prawa do wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy, są również konsekwencjami odmowy pracownika poddania się badaniu wykonywanemu przez uprawniony organ. Czas ten nie będzie czasem usprawiedliwionej nieobecności.


Dowiedz się więcej podczas certyfikowanego szkolenia “Zmiany w prawie pracy 2023”
Omówienie m.in. zmian w przepisach dot. kontroli trzeźwości, pracy zdalnej, dyrektywy work-life balance.


Autor publikacji:
Monika Smulewicz HR na Szpilkach

Założycielka HR na Szpilkach i Eduwersum

Akademia Mistrzostwa Płacowego

  • Start: 9.01.2024
  • 4 miesiące / pakiet kursów
2500 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Mistrzostwa Kadrowo-Płacowego

  • Start: 9.01.2024
  • 9 miesięcy / pakiet kursów
3997 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Mistrzostwa Kadrowego

  • Start: 9.01.2024
  • 5 miesięcy / pakiet kursów
2750 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Kalkulacji Wynagrodzeń dla Wymagających SP

  • Start: 28.02.2024
  • 3 miesiące
4000 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Zatrudniania Cudzoziemców

  • Start: 8.04.2024
  • 3 miesiące
4305 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Mistrzostwa Kadrowego

  • Start: 9.01.2024
  • 5 miesięcy / pakiet kursów
2750 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Mistrzostwa Płacowego

  • Start: 9.01.2024
  • 4 miesiące / pakiet kursów
2500 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Mistrzostwa Kadrowo-Płacowego

  • Start: 9.01.2024
  • 9 miesięcy / pakiet kursów
3997 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia HRCertyfikowany kurs specjalisty ds. zarządzania zasobami ludzkimi, edycja VI

  • Start: 5.06.2024
  • 6 miesięcy
4200 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia MASTERCertyfikowany Kurs Kierownika Działu kadr i płac, VI

  • Start: 22.11.2023
  • 6 miesięcy
7000 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Prawa Pracy dla Wymagających

  • Start: 22.11.2023
  • 3 miesiące
3000 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź
Newsletter

Zostawienie adresu email jest równoznaczne ze zgodą na otrzymywanie ode mnie wiadomości i z akceptacją naszej Polityki Prywatności.

Polityka prywatności
Dziękujemy!

Nasze ostatnie wpisy na blogu

Vademecum pracodawcy: Powiadomienie o powierzeniu wykonywania pracy dla obywatela Ukrainy

W artykule z cyklu „Vademecum Pracodawcy” opisujemy nowy rodzaj dokumentu, który pojawił się przestrzeni biznesowej w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy. Powiadomienie o powierzeniu wykonywania pracy dla obywatela Ukrainy. Dowiedz się czym jest ten dokument i co można dzięki niemu zyskać. Ekspertka - Monika Piątek, dzieli się wiedzą z obszaru zatrudniania cudzoziemców.

Planner kadrowo-płacowy na grudzień 2023

Najważniejsze terminy kadrowo-płacowe na grudzień 2023. Pobierz bezpłatnie wyjątkowy kalendarz online dla specjalistów prawa pracy i kalkulacji wynagrodzeń. Skorzystaj! Planner HR w wersji do pobrania lub wydruku.

Zobacz kursy, szkolenia i programy rozwoju zawodowego organizowane przez Eduwersum

Eduwersum Collegium Rozwoju HR (dawniej: Akademia Mistrzostwa Kadrowo-Płacowego i Zarządzania Zasobami Ludzkimi) - lider na rynku nowoczesnych szkoleń online z dziedziny tzw. twardego i miękkiego HR

Akademia Mistrzostwa Płacowego

  • Start: 9.01.2024
  • 4 miesiące / pakiet kursów
2500 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Mistrzostwa Kadrowo-Płacowego

  • Start: 9.01.2024
  • 9 miesięcy / pakiet kursów
3997 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Mistrzostwa Kadrowego

  • Start: 9.01.2024
  • 5 miesięcy / pakiet kursów
2750 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Kalkulacji Wynagrodzeń dla Wymagających SP

  • Start: 28.02.2024
  • 3 miesiące
4000 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Zatrudniania Cudzoziemców

  • Start: 8.04.2024
  • 3 miesiące
4305 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Mistrzostwa Kadrowego

  • Start: 9.01.2024
  • 5 miesięcy / pakiet kursów
2750 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Mistrzostwa Płacowego

  • Start: 9.01.2024
  • 4 miesiące / pakiet kursów
2500 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Mistrzostwa Kadrowo-Płacowego

  • Start: 9.01.2024
  • 9 miesięcy / pakiet kursów
3997 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia HRCertyfikowany kurs specjalisty ds. zarządzania zasobami ludzkimi, edycja VI

  • Start: 5.06.2024
  • 6 miesięcy
4200 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia MASTERCertyfikowany Kurs Kierownika Działu kadr i płac, VI

  • Start: 22.11.2023
  • 6 miesięcy
7000 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Prawa Pracy dla Wymagających

  • Start: 22.11.2023
  • 3 miesiące
3000 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

To nowoczesny projekt edukacyjny, oferujący specjalistyczną wiedzę i doświadczenie z obszaru prawa pracy, kalkulacji wynagrodzeń oraz zarządzania procesami kadrowo-płacowymi i HR w dynamicznie rozwijających się przedsiębiorstwach.

  • Certyfikowane szkolenia online i stacjonarne
  • Programy rozwoju zawodowego dla początkujących, specjalistów i menedżerów
  • Zaświadczenia MEiN (Eduwersum jest placówką oświatową)
  • Wysokie standardy potwierdzone ISO 9001

Metoda kształcenia oparta jest o praktykę i własne doświadczenie Uczestników. Wierzymy, że tylko uczenie się przez doświadczenie daje gwarancję zdobycia wiedzy.