Placówka oświatowa Eduwersum

Bezpłatne dyżury pod lupą resortu rodziny

Serwis rp.pl informuje, że w Ministerstwie Rodziny i Polityki Społecznej toczą się intensywne analizy prawne nad dostosowaniem polskich przepisów dot. zasad bezpłatnego dyżurowania do unijnych regulacji. Okazuje się, że rodzime przepisy określające zasady bezpłatnych dyżurów pod telefonem są niezgodne z orzecznictwem unijnego trybunału sprawiedliwości. Finalnie, pracodawcy będą za nie płacić. Sprawdź szczegóły w artykule.

Autor publikacji:
Monika Smulewicz HR na Szpilkach

Założycielka HR na Szpilkach i Eduwersum

Data publikacji:
6 maja 2022

Dyżur domowy nie zalicza się do czasu pracy

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał w ostatnich miesiącach kilka orzeczeń, zgodnie z którymi (przenosząc na grunt prawa polskiego) pełnienie tzw. dyżuru domowego z art. 151 (5) Kodeksu pracy powinno być wliczane do czasu pracy, a co za tym idzie płatne.

§ 1. Pracodawca może zobowiązać pracownika do pozostawania poza normalnymi godzinami pracy w gotowości do wykonywania pracy wynikającej z umowy o pracę w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę (dyżur).

§ 2. Czasu dyżuru nie wlicza się do czasu pracy, jeżeli podczas dyżuru pracownik nie wykonywał pracy. Czas pełnienia dyżuru nie może naruszać prawa pracownika do odpoczynku, o którym mowa w art. 132 i 133.

§ 3. Za czas dyżuru, z wyjątkiem dyżuru pełnionego w domu, pracownikowi przysługuje czas wolny od pracy w wymiarze odpowiadającym długości dyżuru, a w razie braku możliwości udzielenia czasu wolnego – wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania – 60% wynagrodzenia.

§ 4. Przepisu § 2 zdanie drugie oraz § 3 nie stosuje się do pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy.

Art. 151 (5) Kodeksu pracy

Na mocy przywołanej wyżej podstawy prawnej pełnienie dyżuru w domu, jeśli w jego trakcie praca nie była wykonywana, nie wiąże się z żadną rekompensatą w postaci wynagrodzenia lub czasu wolnego w wymiarze odpowiadającym długości dyżuru.

Jeśli jednak, podczas pełnienia dyżuru w domu, pracownik podjął pracę, wówczas efektywny czas wykonywania obowiązków zawodowych podlega wliczeniu do czasu pracy. W pierwszej kolejności pracownikowi przysługuje normalne wynagrodzenie, ewentualnie rekompensata za nadgodziny, jeśli wystąpi taka potrzeba.

Przypomnijmy też, że czas pełnienia dyżuru nie może naruszać prawa pracownika do odpoczynku, o którym mowa w art. 132 i 133 Kodeksu pracy, czyli 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego i 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku tygodniowego.

Interesują Cię zmiany w prawie pracy? Śledź cykl HR Detektywi – Monitoring nowości i zmian!

Podczas dyżuru pracownik nie może swobodnie dysponować czasem

TSUE wykazał już kilkukrotnie spójne orzecznictwo w zakresie dyżurów domowych. Dotyczyło ono strażaków, którzy mieli stawić się w pracy w ciągu 8 lub 20 minut, a także pracownika telewizji, który w ciągu godziny od wezwania miał pojawić się w miejscu pracy. We wszystkich przypadkach Trybunał uznał, że tego rodzaju dyżury powinny zaliczać się do czasu pracy i w konsekwencji być płatne, argumentując to tym, że w czasie dyżuru pracownicy nie mogą swobodnie dysponować swoim czasem – muszą pozostawać w stałej gotowi do pracy na wezwanie i mają ograniczoną zdolność do swobodnego dysponowania czasem.

Ograniczona swoboda pracownika i uciążliwość stałego pozostawania w gotowości stanowi przesłankę do uznania dyżuru domowego za czas pracy.

Resort rodziny analizuje wdrożenie unijnych wyroków

W chwili obecnej przedstawiciele MRiPS analizują skutki prawne takiej zmiany i na ich podstawie podjęte zostaną decyzje o ewentualnych pracach legislacyjnych. Okazuje się, że wdrożenie wyroków TSUE może być bardzo kosztowne dla budżetu państwa. Administracja publiczna, w tym pracownicy sądów i placówek zagranicznych, w której tego rodzaju dyżury występują, musiałaby zmierzyć się ze wzrostem kosztów pracy.

Koszty poniosą również przedsiębiorcy – dyżury domowe są stale stosowane w takich zawodach, jak informatycy, serwisanci, medycy.

W 2023 roku możemy spodziewać się dwukrotnej waloryzacji minimalnego wynagrodzenia! Dowiedz się więcej!

Płacić za dyżury domowe czy czekać na znowelizowany Kodeks pracy?

Eksperci wskazują, że wytyczne wynikające z orzecznictwa TSUE otwierają przed pracownikami możliwość roszczeń o rekompensatę za pełnienie dyżurów domowych – szczególnie w sytuacji, gdy zatrudniony zobowiązany jest do stawienia się w miejscu pracy. Porządek prawny obliguje nas do zastosowania orzecznictwa unijnego i interpretacji przepisów dotyczących czasu pracy zgodnie z wykładnią Trybunału.

Czy pracownik może odmówić dyżuru?

Państwowa Inspekcja Pracy potwierdza, że pełnienie dyżuru jest obowiązkiem pracowniczym wynikającym z art. 22 § 1 Kodeksu pracy. Dyżur rozumiany jest jako dodatkowe zadanie robocze po normalnych godzinach pracy, bez względu na to, czy mieściło się w ramach uzgodnionego rodzaju pracy, czy też wykraczało poza ten rodzaj. Podstawą podjęcia tego obowiązku jest polecenie pracodawcy. Niewykonanie przez pracownika polecenia pracodawcy odbycia dyżuru może być uznane za naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych.

Autor publikacji:
Monika Smulewicz HR na Szpilkach

Założycielka HR na Szpilkach i Eduwersum

Akademia Mistrzostwa Płacowego

  • Start: 20.08.2024
  • 4 miesiące / pakiet kursów
2500 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Mistrzostwa Kadrowo-Płacowego

  • Start: 20.08.2024
  • 6 miesięcy
3997 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Mistrzostwa Kadrowego

  • Start: 20.08.2024
  • 3 miesiące
2750 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Prawa Pracy dla wymagających

  • Start: 12.06.2024
  • 3 miesiące
3500 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Kalkulacji Wynagrodzeńdla wymagających

  • Start: 6.11.2024
  • 3 miesiące
4000 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Inspektora Ochrony Danych

  • Start: 26.09.2024
  • 4 miesiące
4305 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Zatrudniania Cudzoziemców

  • Start: 18.11.2024
  • 3 miesiące
4305 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Master Certyfikowany kurs kierownika działu kadr i płac

  • Start: 12.06.2024
  • 6 miesięcy
8000 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia HRCertyfikowany kurs specjalisty ds. zarządzania zasobami ludzkimi

  • Start: 5.06.2024
  • 6 miesięcy
4200 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź
Newsletter

Zostawienie adresu email jest równoznaczne ze zgodą na otrzymywanie ode mnie wiadomości i z akceptacją naszej Polityki Prywatności.

Polityka prywatności
Dziękujemy!

Nasze ostatnie wpisy na blogu

HR Detektywi #99 Nowe stanowisko GIP, nowe limity dla pracujących emerytów, sygnaliści nie zgłoszą naruszeń prawa pracy

Monitoring nowości i zmian w przepisach prawa pracy. To musisz wiedzieć! GIP doprecyzował zasady udzielania dnia wolnego z tytułu świąt religijnych. Pracownicy oczekują pozytywnego feedbacku i empatii. Nowe limity zarobkowania dla emerytów. Senat wykreślił obszar prawa pracy z katalogu naruszeń, które będą podlegały zgłoszeniom przez sygnalistów.

Zobacz kursy, szkolenia i programy rozwoju zawodowego organizowane przez Eduwersum

Eduwersum Collegium Rozwoju HR (dawniej: Akademia Mistrzostwa Kadrowo-Płacowego i Zarządzania Zasobami Ludzkimi) - lider na rynku nowoczesnych szkoleń online z dziedziny tzw. twardego i miękkiego HR

Akademia Mistrzostwa Płacowego

  • Start: 20.08.2024
  • 4 miesiące / pakiet kursów
2500 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Mistrzostwa Kadrowo-Płacowego

  • Start: 20.08.2024
  • 6 miesięcy
3997 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Mistrzostwa Kadrowego

  • Start: 20.08.2024
  • 3 miesiące
2750 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Prawa Pracy dla wymagających

  • Start: 12.06.2024
  • 3 miesiące
3500 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Kalkulacji Wynagrodzeńdla wymagających

  • Start: 6.11.2024
  • 3 miesiące
4000 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Inspektora Ochrony Danych

  • Start: 26.09.2024
  • 4 miesiące
4305 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Zatrudniania Cudzoziemców

  • Start: 18.11.2024
  • 3 miesiące
4305 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Master Certyfikowany kurs kierownika działu kadr i płac

  • Start: 12.06.2024
  • 6 miesięcy
8000 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia HRCertyfikowany kurs specjalisty ds. zarządzania zasobami ludzkimi

  • Start: 5.06.2024
  • 6 miesięcy
4200 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

To nowoczesny projekt edukacyjny, oferujący specjalistyczną wiedzę i doświadczenie z obszaru prawa pracy, kalkulacji wynagrodzeń oraz zarządzania procesami kadrowo-płacowymi i HR w dynamicznie rozwijających się przedsiębiorstwach.

  • Certyfikowane szkolenia online i stacjonarne
  • Programy rozwoju zawodowego dla początkujących, specjalistów i menedżerów
  • Zaświadczenia MEiN (Eduwersum jest placówką oświatową)
  • Wysokie standardy potwierdzone ISO 9001

Metoda kształcenia oparta jest o praktykę i własne doświadczenie Uczestników. Wierzymy, że tylko uczenie się przez doświadczenie daje gwarancję zdobycia wiedzy.