Placówka oświatowa Eduwersum

Najbardziej obszerne w wiedzę z naszych produktów online

Najedź kursorem, na któryś z naszych programów.

Start: 10 październik 2023

9–miesięczny program rozwoju zawodowego

HR-owe Koło Ratunkowe: Jawność wynagrodzeń! Czy można ujawniać wysokość wynagrodzeń?

Mimo tego, że informacja na temat wynagrodzeń pracowników owiana jest zazwyczaj zmową milczenia, oczywistym jest, że pracownicy rozmawiają między sobą o wysokości swojej pensji. Chcą porównać swoją płacę, zwłaszcza do osób zajmujących to samo stanowisko... Czy pracodawca może ujawniać wysokość wynagrodzeń zatrudnionych? Jak zgodnie z prawem pracy ustalić wartość wynagrodzenia za pracę? Zapraszam do lektury dzisiejszego HR-owego Koła Ratunkowego!

Autor publikacji:
Monika Smulewicz HR na Szpilkach

Założycielka HR na Szpilkach i Eduwersum

Data publikacji:
22 listopada 2022

Wynagrodzenie godziwe vs wynagrodzenie rynkowe

Nierzadko pracodawcy różnicują wysokość wynagrodzenia pracowników. Ich wysokość często wynika z umiejętności negocjacyjnych pracownika.  Informacja na temat odmiennej płacy może rodzić roszczenia poszczególnych pracowników o podwyżkę.

Pamiętajmy, że wynagrodzenie jest nieodłącznym elementem zawartej z pracodawcą umowy prawnej. Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia ani przenieść tego prawa na inną osobę.

Ponadto, zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, jedną z podstawowych zasad prawa pracy jest zapewnienie pracownikowi godziwego wynagrodzenia za pracę. Warunki realizacji tego prawa określają przepisy prawa pracy oraz polityka państwa w dziedzinie płac, w szczególności poprzez ustalanie minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Ustawodawca nie dookreślił pojęcia “godziwego wynagrodzenia za pracę”. Wynagrodzenie za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy przy respektowaniu zasad równego traktowania pracowników.

Jak zgodnie z prawem pracy ustalić wartość wynagrodzenia za pracę?

Pracami o jednakowej wartości są prace, których wykonywanie wymaga od pracowników porównywalnych kwalifikacji zawodowych, potwierdzonych dokumentami przewidzianymi w odrębnych przepisach lub praktyką i doświadczeniem zawodowym, a także porównywalnej odpowiedzialności i wysiłku.

W celu określenia wynagrodzenia za pracę ustala się wysokość oraz zasady przyznawania pracownikom stawek wynagrodzenia za pracę określonego rodzaju lub na określonym stanowisku, a także innych (dodatkowych) składników wynagrodzenia, jeżeli zostały one przewidziane z tytułu wykonywania określonej pracy – stosuje się ustalenia zawarte w ramach układów zbiorowych pracy, regulaminu wynagradzania.

Ustalając wysokość wynagrodzenia, pracodawca powinien pamiętać, że pracownicy mają prawo do tego samego wynagrodzenia za tę samą pracę lub za pracę o tej samej wartości.

Wynagrodzenie to obejmuje wszystkie składniki wynagrodzenia, bez względu na ich nazwę i charakter, a także inne świadczenia związane z pracą, przyznawane pracownikom w formie pieniężnej lub w innej formie niż pieniężna.

Jednocześnie na mocy art. 11(1) Kodeksu pracy, pracodawca jest obowiązany szanować godność i inne dobra osobiste pracownika. Ochrona godności oraz dóbr osobistych pracownika należy do katalogu podstawowych zasad prawa pracy. W uchwale SN (7) z 16.07.1993 r., I PZP 28/93, OSNC 1994/1, poz. 2, przyjęto stanowisko, iż ujawnienie przez pracodawcę bez zgody pracownika wysokości jego wynagrodzenia za pracę może stanowić naruszenie dobra osobistego. Ponadto w orzecznictwie sądowym dominuje stanowisko, iż informacje na temat wynagrodzenia stanowią – co do zasady – “element sfery życia prywatnego człowieka i jako jego dobro osobiste podlegają ochronie przewidzianej przepisami ustawy Kodeks cywilny”.

Czy pojęcie dobra osobistego jest tożsame z danymi osobowymi pracownika?

Administrator danych osobowych, na mocy przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27.04.2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) – nie może udostępniać osobom nieupoważnionym danych osobowych pracowników. W piśmiennictwie przyjmuje się, że są to również dane dotyczące wynagrodzenia. 

Należy jednak pamiętać, że w niektórych sytuacjach, określonych w przepisach, pracodawca ma obowiązek wykazania wysokości wynagrodzenia bez zgody zatrudnionego, np. gdy wynika to z obowiązku przekazywania informacji do ZUS, organom podatkowym oraz organom prowadzącym egzekucję sądową lub administracyjną.

Czy zakładowa organizacja związkowa ma prawo do uzyskania informacji na temat wysokości wynagrodzenia konkretnego pracownika?

Zakładowa organizacja związkowa ma prawo, zgodnie z art. 28 ustawy z 23.05.1991 r. o związkach zawodowych, do uzyskania od pracodawcy informacji niezbędnych do prowadzenia działalności związkowej, w szczególności dotyczących warunków i zasad wynagradzania. 

Sąd w orzeczeniu z 16.07.1993 r., I PZP 28/93 podkreślił, że zawarte w art. 8, 23 ust. 1 i art. 26 pkt 3 ustawy o związkach zawodowych uprawnienie do kontrolowania przez związki zawodowe przestrzegania prawa pracy oznacza także uprawnienie do kontrolowania wysokości wynagrodzeń pracowników, nie oznacza natomiast uprawnienia do żądania od pracodawcy udzielenia informacji o wysokości wynagrodzenia pracownika bez jego zgody. 

Organizacje związkowe nie mają prawa do żądania od pracodawcy udzielenia informacji o wysokości wynagrodzenia konkretnego, indywidualnego pracownika, chyba że pracownik ten wyraził na to zgodę. Ujawnienie bez zgody pracownika wysokości jego zarobków może być zakwalifikowane jako naruszenie dóbr osobistych w rozumieniu art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego, mimo, że wynagrodzenie samo w sobie nie zostało wyodrębnione w katalogu wymienionych dóbr osobistych człowieka.

Ministerstwo Pracy i Polityki Socjalnej w swoim stanowisku (stanowisko MPiPS z dnia 28 sierpnia 2009 r., DPR-II-053-73143/AK/MC/09), reprezentuje pogląd, że „pracodawca nie może zabronić pracownikowi ujawnienia swoich zarobków, a tak zwane klauzule poufności w tym względzie są niedopuszczalne. Taki zakaz jest niekorzystny dla pracownika, może on bowiem uniemożliwić ustalenie, dyskryminacji płacowej”. Ustalenie takiej klauzuli mogłoby pośrednio utrudnić ustalenie istnienia dyskryminacji płacowej oraz utrudnić dochodzenie roszczeń z tego tytułu. W praktyce, to od pracownika zależy, czy i komu ujawni wysokość własnych zarobków. Ministerstwo stoi więc na stanowisku, że pracodawca nie może zobowiązać pracownika do zachowania poufności w kontekście jego zarobków. Ponadto pracodawca nie ma prawa wprowadzenia stosownych regulacji ani do umów o pracę, ani do żadnych źródeł prawa wewnątrzzakładowego. 

Podejmowanie przez pracodawcę działań ograniczających dostęp do informacji o wynagrodzeniu współpracowników może zostać ocenione jako naruszenie społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa oraz zasad współżycia społecznego. 

Czy pracodawca musi zachować poufność w zakresie wysokości wynagrodzeń konkretnych pracowników?

Pracodawca jest bezwzględnie zobowiązany do zachowania poufności w zakresie wysokości wynagrodzeń konkretnych pracowników. Sąd Najwyższy w uchwale podjętej 16 lipca 1993 r. (I PZP 28/93, OSNC 1994/1/2) stwierdził, że ujawnienie przez pracodawcę bez zgody pracownika wysokości jego wynagrodzenia za pracę może stanowić naruszenie dóbr osobistych pracownika w rozumieniu art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego. Informacje te mają bowiem charakter danych osobowych w rozumieniu ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. 

W sytuacji naruszenia dóbr osobistych pracownik może dochodzić swoich roszczeń na drodze powództwa cywilnego. 

Autor publikacji:
Monika Smulewicz HR na Szpilkach

Założycielka HR na Szpilkach i Eduwersum

Akademia Mistrzostwa Płacowego

  • Start: 12.03.2024
  • 4 miesiące / pakiet kursów
2500 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Mistrzostwa Kadrowo-Płacowego

  • Start: 12.03.2024
  • 9 miesięcy / pakiet kursów
3997 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Mistrzostwa Kadrowego

  • Start: 12.03.2024
  • 5 miesięcy / pakiet kursów
2750 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Mistrzostwa Kadrowo-Płacowego

  • Start: 12.03.2024
  • 9 miesięcy / pakiet kursów
3997 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Mistrzostwa Kadrowego

  • Start: 12.03.2024
  • 5 miesięcy / pakiet kursów
2750 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Mistrzostwa Płacowego

  • Start: 12.03.2024
  • 4 miesiące / pakiet kursów
2500 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Inspektora Ochrony Danych

  • Start: 26.09.2024
  • 4 miesiące
4305 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia MASTERCertyfikowany Kurs Kierownika Działu kadr i płac, VII

  • Start: 28.02.2024
  • 6 miesięcy
8000 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Prawa Pracy dla Wymagających

  • Start: 12.06.2024
  • 3 miesiące
3500 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Kalkulacji Wynagrodzeń dla Wymagających SP

  • Start: 28.02.2024
  • 3 miesiące
4000 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Zatrudniania Cudzoziemców

  • Start: 8.04.2024
  • 3 miesiące
4305 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia HRCertyfikowany kurs specjalisty ds. zarządzania zasobami ludzkimi, edycja VI

  • Start: 5.06.2024
  • 6 miesięcy
4200 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź
Newsletter

Zostawienie adresu email jest równoznaczne ze zgodą na otrzymywanie ode mnie wiadomości i z akceptacją naszej Polityki Prywatności.

Polityka prywatności
Dziękujemy!

Nasze ostatnie wpisy na blogu

Przychodzi HR do Zarządu: Jak wybrać dyrektora zarządzającego

Zarząd pewnej spółki stanął przed trudnym zadaniem - obsadzeniem stanowiska dyrektora zarządzającego. Do tego strategicznie ważnego zadania zaproszono zespół konsultantów HR na Szpilkach®. Do ich zadań należało m. in. opracowanie matrycy kompetencji menedżerów oraz zaprojektowanie centrum rozwoju – Development Centre. Oto case study projektu, w którym brali udział konsultacji Eduwersum® dla biznesu.

  • 29 lutego 2024
  • 3 min czytania
  • HR

Zobacz kursy, szkolenia i programy rozwoju zawodowego organizowane przez Eduwersum

Eduwersum Collegium Rozwoju HR (dawniej: Akademia Mistrzostwa Kadrowo-Płacowego i Zarządzania Zasobami Ludzkimi) - lider na rynku nowoczesnych szkoleń online z dziedziny tzw. twardego i miękkiego HR

Akademia Mistrzostwa Płacowego

  • Start: 12.03.2024
  • 4 miesiące / pakiet kursów
2500 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Mistrzostwa Kadrowo-Płacowego

  • Start: 12.03.2024
  • 9 miesięcy / pakiet kursów
3997 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Mistrzostwa Kadrowego

  • Start: 12.03.2024
  • 5 miesięcy / pakiet kursów
2750 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Mistrzostwa Kadrowo-Płacowego

  • Start: 12.03.2024
  • 9 miesięcy / pakiet kursów
3997 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Mistrzostwa Kadrowego

  • Start: 12.03.2024
  • 5 miesięcy / pakiet kursów
2750 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Mistrzostwa Płacowego

  • Start: 12.03.2024
  • 4 miesiące / pakiet kursów
2500 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Inspektora Ochrony Danych

  • Start: 26.09.2024
  • 4 miesiące
4305 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia MASTERCertyfikowany Kurs Kierownika Działu kadr i płac, VII

  • Start: 28.02.2024
  • 6 miesięcy
8000 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Prawa Pracy dla Wymagających

  • Start: 12.06.2024
  • 3 miesiące
3500 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Kalkulacji Wynagrodzeń dla Wymagających SP

  • Start: 28.02.2024
  • 3 miesiące
4000 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia Zatrudniania Cudzoziemców

  • Start: 8.04.2024
  • 3 miesiące
4305 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

Akademia HRCertyfikowany kurs specjalisty ds. zarządzania zasobami ludzkimi, edycja VI

  • Start: 5.06.2024
  • 6 miesięcy
4200 PLN

Możliwość płatności w transzach

Sprawdź

To nowoczesny projekt edukacyjny, oferujący specjalistyczną wiedzę i doświadczenie z obszaru prawa pracy, kalkulacji wynagrodzeń oraz zarządzania procesami kadrowo-płacowymi i HR w dynamicznie rozwijających się przedsiębiorstwach.

  • Certyfikowane szkolenia online i stacjonarne
  • Programy rozwoju zawodowego dla początkujących, specjalistów i menedżerów
  • Zaświadczenia MEiN (Eduwersum jest placówką oświatową)
  • Wysokie standardy potwierdzone ISO 9001

Metoda kształcenia oparta jest o praktykę i własne doświadczenie Uczestników. Wierzymy, że tylko uczenie się przez doświadczenie daje gwarancję zdobycia wiedzy.