Czy pracodawca może odmówić pracownikowi prawa do urlopu na żądanie?

Urlop na żądanie jest przywilejem pracownika wynikającym z przepisów prawa pracy, dokładnie z art. 167² Kodeksu pracy. Pracodawca jest zobowiązany udzielić na żądanie pracownika we wskazanym przez niego terminie urlopu w wymiarze nie przekraczającym 4 dni w ciągu roku. Pracownik zgłasza żądanie udzielenia urlopu najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu.

Łączny wymiar urlopu udzielanego w oparciu o Art. 167² k.p. nie może przekroczyć 4 dni w roku kalendarzowym , niezależnie od ilości pracodawców, u których pracownik pracował w danym roku kalendarzowym.

Czy pracodawca może odmówić pracownikowi prawa do urlopu na żądanie?

Urlop na żądanie jest przywilejem pracownika wynikającym z przepisów prawa pracy. Pracodawca może jednak odmówić pracownikowi udzielenia urlopu na żądanie ze względu na szczególne okoliczności, które powodują, że jego zasługujący na ochronę wyjątkowy interes wymaga obecności pracownika w pracy.

Urlop na żądanie jest częścią urlopu wypoczynkowego, podlega takim samym regułom jak urlop wypoczynkowy, udzielany jest więc na wniosek pracownika za zgodą pracodawcy. Pracownik nie może rozpocząć urlopu na żądanie, dopóki pracodawca go nie udzieli.

Jeśli złożenie wniosku nie było możliwe przed rozpoczęciem urlopu pracownik powinien uzupełnić wniosek urlopowy w sposób przyjęty w danym zakładzie pracy w pierwszym dniu po powrocie z urlopu na żądanie.

Sąd Najwyższy stwierdził również, że skorzystanie przez pracownika z urlopu na żądanie bez zgody pracodawcy może być uznane za naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, a co za ty idzie może skutkować rozwiązaniem umowy o pracę w trybie dyscyplinarnym. Skorzystanie z urlopu na żądanie bez zgody pracodawcy należy traktować jako naruszenie podstawowych obowiązków pracownika w postaci konieczności przestrzegania ustalonego u pracodawcy porządku i dyscypliny pracy oraz czasu pracy w zakładzie pracy.

Przydatne orzecznictwo

Wyrok SN z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt I PK 128/06

1. Wniosek o udzielenie urlopu „na żądanie” (art. 167² k.p.) powinien być zgłoszony najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu, jednak do chwili przewidywanego rozpoczęcia pracy przez pracownika według obowiązującego go rozkładu czasu pracy.
2. Regulamin pracy albo przyjęta u pracodawcy praktyka zakładowa (zwyczaj) mogą przewidywać późniejsze zgłoszenie wniosku o udzielenie urlopu „na żądanie”.

Wyrok SN z dnia 26 stycznia 2005 r., sygn. akt II PK 197/04

Nieobecność w pracy po zgłoszeniu przez pracownika żądania udzielenia urlopu w trybie art. 167² k.p., na które pracodawca nie udzielił odpowiedzi, nie uzasadnia rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p.

Wyrok SN z dnia 16 września 2008 r. , sygn. akt II PK 26/2008