Projekt ustawy o sygnalistach

Projekt ustawy ma na celu wdrożenie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii Europejskiej, czyli tzw. dyrektywy o sygnalistach. Zgodnie z Dyrektywą termin implementacji to 17 grudnia 2021 r.

Pracodawcy zatrudniający przynajmniej 250 pracowników zobowiązani są wdrożenia nowych przepisów w grudniu 2021 roku. Pracodawcy zatrudniający minimum 50 pracowników mają czas do 17 grudnia 2023 roku. Natomiast obowiązki określone w niniejszej ustawie nie dotyczą pracodawców zatrudniających mniej niż 50 pracowników.

Projekt ustawy szczegółowo opisuje:

Katalog naruszeń

Zgłoszenia dot. naruszeń przepisów będą obowiązywały w następujących dziedzinach:

• zamówienia publiczne,
• usługi, produkty i rynki finansowe,
• zapobieganie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu,
• bezpieczeństwo produktów i ich zgodność z wymogami,
• bezpieczeństwo transportu w sektorze kolejowym, drogowym, morskim i żeglugi śródlądowej,
• ochrona środowiska, począwszy od gospodarowania odpadami aż po chemikalia,
• ochrona radiologiczna i bezpieczeństwo jądrowe,
• bezpieczeństwo żywności i pasz,
• zdrowie i dobrostan zwierząt,
• zdrowie publiczne, w tym prawa pacjentów i kontrola wyrobów tytoniowych,
• ochrona konsumentów,
• ochrona prywatności i danych osobowych,
• bezpieczeństwo sieci i systemów teleinformatycznych,
• rynku wewnętrznego Unii Europejskiej, w tym zasad konkurencji i pomocy państwa oraz opodatkowania osób prawnych.

Dodatkowo pracodawca może ustanowić inne naruszenia niż wskazane powyżej np. dotyczące regulacji wewnętrznych w danym zakładzie pracy.

Tryb zgłaszania naruszeń

Pracodawca będzie zobowiązany do przygotowania  regulaminu zgłoszeń wewnętrznych, określający wewnętrzną procedurę zgłaszania naruszeń prawa i podejmowania działań następczych. Regulamin zgłoszeń wewnętrznych będzie ustalany po konsultacji z zakładową organizacją związkową albo przedstawicielami pracowników, wyłonionymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy.

Regulamin zgłoszeń wewnętrznych będzie wchodził w życie po upływie 2 tygodni od dnia podania go do wiadomości pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy.

Ochronę sygnalistów czyli osób zgłaszających naruszenia

Osoby dokonujące zgłoszenia naruszeń będą chronione – nie będą mogły być podejmowane w stosunku do nich działania odwetowe oraz nie będą mogły być niekorzystnie traktowane z powodu dokonania zgłoszenia.

Za niekorzystne traktowanie uważa się w szczególności:

• odmowę nawiązania stosunku pracy,
• wypowiedzenie lub rozwiązanie bez wypowiedzenia stosunku pracy,
• nie zawarcie umowy o pracę na czas określony po rozwiązaniu umowy o pracę na okres próbny, nie zawarcie kolejnej umowy o pracę na czas określony lub nie zawarcie umowy o pracę na czas nieokreślony, po rozwiązaniu umowy o pracę na czas określony w sytuacji gdy pracownik miał uzasadnione oczekiwanie, że zostanie z nim zawarta taka umowa,
• obniżenie wynagrodzenia za pracę,
• wstrzymanie awansu albo pominięcie przy awansowaniu,
• pominięcie przy przyznawaniu innych niż wynagrodzenie świadczeń związanych z pracą,
• przeniesienie pracownika na niższe stanowisko pracy,
• zawieszenie w wykonywaniu obowiązków pracowniczych lub służbowych,
• przekazanie innemu pracownikowi dotychczasowych obowiązków pracowniczych,
• niekorzystną zmianę miejsca wykonywania pracy lub rozkładu czasu pracy,
• negatywną ocenę wyników pracy lub negatywną opinię o pracy,
• nałożenie lub zastosowanie środka dyscyplinarnego, w tym kary finansowej, lub środka o podobnym charakterze,
• wstrzymanie udziału lub pominięcie przy typowaniu do udziału w szkoleniach podnoszących kwalifikacje zawodowe,
• nieuzasadnione skierowanie na badanie lekarskie, w tym badania psychiatryczne, o ile przepisy odrębne przewidują możliwość skierowania pracownika na takie badanie,
• działanie zmierzające do utrudnienia znalezienia w przyszłości zatrudnienia w danym sektorze lub branży na podstawie nieformalnego lub formalnego porozumienia sektorowego lub branżowego- chyba że pracodawca udowodni, że kierował się obiektywnymi powodami.

Projekt ustawy przewiduje, że wejdzie ona w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Źródło: https://archiwum.bip.kprm.gov.pl/kpr/form/r230343592,Projekt-ustawy-o-ochronie-osob-zglaszajacych-naruszenia-prawa.html