HR Detektywi #158: Świadczenie wychowawcze 800+ tylko dla aktywnych zawodowo cudzoziemców, negatywne decyzje ZUS w sprawie kart lunchowych, rynek pracy stabilny, choć bez podwyżek

Partnerem technologicznym serii HR Detektywi jest Soneta Sp. z o.o. producent oprogramowania ERP enova365

enova 365

News 1: Nowy projekt ustawy w sprawie świadczeń dla cudzoziemców i legalizacji pobytu obywateli Ukrainy

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, w odpowiedzi na weto prezydenta Karola Nawrockiego, w ubiegły wtorek opublikowało nowy projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu weryfikacji prawa do świadczeń na rzecz rodziny dla cudzoziemców oraz o warunkach pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Projekt ograniczy dostęp do świadczenia wychowawczego 800+ dla cudzoziemców, którzy nie podejmują aktywności zawodowej i jednocześnie przedłuży legalny pobyt obywateli Ukrainy na terytorium Polski. Ustawa została skierowana do rozpatrzenia przez Radę Ministrów.

Legalny pobyt obywateli Ukrainy zostanie przedłużony do 4 marca 2026 roku

W związku z wetem Prezydenta RP wobec nowelizacji ustawy dotyczącej pomocy obywatelom Ukrainy, którzy przybyli do Polski z powodu konfliktu zbrojnego, konieczne stało się pilne uregulowanie statusu pobytu i zatrudnienia około 1 miliona cudzoziemców. Obowiązywanie dotychczasowych rozwiązań wygasa 30 września 2025 r. Decyzja o wecie wywołała istotne obawy na rynku pracy – zarówno wśród obywateli Ukrainy pracujących w Polsce, jak i pracodawców, którzy opierają zatrudnienie w firmie na pracownikach z zagranicy.

Nowy projekt ustawy przewiduje wydłużenie okresu legalnego pobytu obywateli Ukrainy w Polsce do dnia 4 marca 2026 r., co jest zgodne z decyzją wykonawczą Rady UE z 25 czerwca 2024 r. w sprawie przedłużenia ochrony tymczasowej. Ponadto przedłużone do końca 2026 r. mają zostać preferencje podatkowe, które dotyczą m.in. niezaliczania do przychodów wartości otrzymanych darowizn i nieodpłatnych świadczeń czy zwolnienia z PIT pomocy humanitarnej otrzymanej przez podatników będących obywatelami Ukrainy, którzy po dniu 23 lutego 2022 r. przybyli do Polski.

Chcesz wiedzieć więcej o legalizacji pracy cudzoziemców? Zapisz się do Akademii Zatrudniania Cudzoziemców! Startujemy 17 listopada 2025.

Uszczelnienie dostępu do świadczeń wychowawczych dla cudzoziemców

Według projektowanych rozwiązań świadczenie 800+ otrzymają osoby pozostające „aktywne zawodowo” na rynku pracy. W rozumieniu ustawy są to m.in. pracownicy, osoby wykonujące umowy cywilnoprawne, osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą – podlegający ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, których podstawa składek na te ubezpieczenia wynosi nie mniej niż 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Warunek ten ma zapobiegać zjawisku fikcyjnego zatrudnienia w celu otrzymania świadczeń.

Ustawa nie odbiera prawa do świadczenia osobom, które były zatrudnione, lecz obecnie pobierają zasiłek dla bezrobotnych, zasiłek macierzyński albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłek wychowawczy czy świadczenia emerytalne lub rentowe. Jak uzasadnia to ustawodawca, osoby te pozostają związane z rynkiem pracy, gdyż aby nabyć uprawnienie do tych świadczeń, musiały przez określony czas pozostawać aktywne zawodowo.

Co istotne, prawo do świadczeń uzależnione będzie wyłącznie od aktywności zawodowej wnioskodawcy. Przepisy nie odnoszą się do sytuacji zawodowej drugiego rodzica, który może być zaangażowany tylko w wychowanie dzieci.

Ponadto Zakład Ubezpieczeń Społecznych cyklicznie będzie weryfikował, czy cudzoziemiec ubiegający się o świadczenie, spełnia podstawowy warunek legalnego zamieszkiwania na terytorium Polski. Taka weryfikacja będzie możliwa dzięki integracji systemu ZUS z rejestrem prowadzonym przez Komendanta Głównego Straży Granicznej, który gromadzi dane dotyczące przekroczeń granicy. Obecnie weryfikacja nie jest przeprowadzana automatycznie, co powoduje ryzyko wypłat świadczeń na dzieci, które wyjechały z Polski.

Projektowane rozwiązania mają na celu umożliwienie wymiany i porównywania danych cudzoziemców między poszczególnymi rejestrami państwowymi, co będzie prowadzić do skutecznej eliminacji nadużyć. Pozwoli również Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych na bieżącą weryfikację spełnienia warunku zamieszkiwania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez cudzoziemców i ich dzieci, na które pobierane są świadczenia. Proponowane rozwiązania, a także powiązanie prawa do świadczeń z aktywnością na rynku pracy mają zapobiec napływowi cudzoziemców z państw trzecich, których celem jest głównie utrzymywanie się ze świadczeń oferowanych na terytorium Polski.

_{Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji}

Źródło: www.legislacja.rcl.gov.pl

News 2: Negatywne decyzje ZUS w sprawie oskładkowania kart lunchowych

Firma Flexee [współpraca merytoryczna] wystąpiła do ZUS z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej decyzji wydanych po kontrolach prowadzonych od 1 stycznia 2019 r. Chodzi o przypadki, w których zakwestionowano zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne od świadczeń przyznawanych pracownikom lub zleceniobiorcom w formie kart lunchowych, bonów lub innych świadczeń o wartości do 450 zł miesięcznie.

W odpowiedzi ZUS poinformował, że w 237 przypadkach wydano negatywne decyzje w zakresie rozliczania zwolnień ze składek dla kart przedpłaconych. ZUS podał szczegółowe dane:

• 201 decyzji – 2024 rok,
• 36 decyzji – do maja 2025 r.

(…) w latach 2019-2025 wydano 237 decyzji administracyjnych na podstawie ustaleń kontroli, w których ustalono podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne i rentowe) od wartości świadczeń  w postaci posiłków lub wartości otrzymanych przez pracowników bonów, talonów, kuponów i kart przedpłaconych uprawniających do nabycia wyłącznie posiłków  w placówkach gastronomicznych lub handlowych, które co do zasady są wyłączone  z podstawy wymiaru składek na podstawie § 2 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Pracy  i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 316).

_{Cytat z odpowiedzi ZUS, źródło: dzięki współpracy merytorycznej z Flexee}

Kontrowersyjne wymogi ZUS

Najwięcej rozstrzygnięć pojawiło się tuż po nowelizacji rozporządzenia składkowego (wrzesień 2023 roku), w której doprecyzowano zasady stosowania zwolnienia i dopuszczono możliwość nabywania posiłków również w sklepach spożywczych. To właśnie wtedy ZUS nasilił działania kontrolne, sprawdzając, czy pracodawcy właściwie wdrażają nowe regulacje i czy karty lunchowe faktycznie ograniczają się do finansowania posiłków, a nie innych towarów.

Na mocy § 2 ust. 1 pkt 11 Rozporządzenia składkowego, karty lunchowe finansowane przez pracodawcę mogą korzystać ze zwolnienia ze składek ZUS, jeżeli:

• są wykorzystywane wyłączne w placówkach gastronomicznych i handlowych,
• miesięczna kwota doładowania nie przekracza 450 zł,
• karty służą jedynie do zakupu posiłków.

Każdy pracodawca, który nieprawidłowo wdroży benefit żywieniowy, ryzykuje nie tylko korektą, ale i dotkliwymi konsekwencjami finansowymi. Na co zwrócić uwagę?

Największym problemem dla firm jest spełnienie trzeciego warunku, czyli wykazanie, że pracownicy korzystają z kart wyłącznie w celu nabycia posiłków. ZUS do tej pory podchodził do kontroli wydatków bardzo restrykcyjnie. Z większości interpretacji wydanych przez organ rentowy wynika, że pracodawcy powinni ewidencjonować paragony lub wyciągi potwierdzające każdą transakcję pracowników.

News 3: Rynek pracy 2025: większość specjalistów nie otrzyma podwyżki

Według najnowszego raportu firmy Hays Poland pt. „Rynek pracy 2025. Półroczny przegląd trendów” sytuacja na rynku pracy specjalistów i menedżerów pozostaje stabilna. Niemniej jednak ograniczenia budżetowe firm i wysokie oczekiwania finansowe kandydatów ograniczają dostęp do wykwalifikowanych profesjonalistów.

Tylko 43% specjalistów otrzymało podwyżki w 2025 roku

Z danych przedstawionych w raporcie wynika, że 57% specjalistów i menedżerów nie otrzymało podwyżki w pierwszej połowie 2025 roku i 86% nie spodziewa się jej do końca roku. Efekt? Jedynie 39% pracowników deklaruje satysfakcję z poziomu swojego wynagrodzenia, co oznacza spadek o 2 punkty procentowe w porównaniu z początkiem roku.

Zdaniem pracodawców brak podwyżek to jeden z czynników, który wpływa na zauważalnie niższe zaangażowanie zatrudnionych. To też najczęściej skłania pracowników do poszukiwania nowego miejsca pracy. W lipcu 2025 ponad 60% badanych specjalistów i menedżerów rozważało taką zmianę. Na drugim miejscu pozostaje brak możliwości rozwoju na aktualnym stanowisku.

Rynek pracownika czy pracodawcy?

Jak poinformował Główny Urząd Statystyczny stopa bezrobocia w lipcu 2025 wyniosła 5,4 proc. To o 0,4 pkt proc. więcej niż w lipcu 2024 roku i o 0,2 pkt proc. niż w końcu czerwca 2025 roku. Choć liczba potencjalnych chętnych do pracy wzrasta, 49% badanych podmiotów oczekuje trudności z pozyskiwaniem pracowników w drugiej połowie tego roku. Dlaczego? Pracodawcy zmagają się z deficytem kandydatów, którzy posiadają specjalistyczną wiedzę w danej dziedzinie, a „ciasne” budżety nie ułatwiają rekrutacji.

Zatem z jednej strony firmy wciąż sygnalizują braki kadrowe, z drugiej – kandydaci nie mają już tak komfortowej pozycji jak kilka lat temu. Decyzja o zmianie pracy stała się dziś bardziej ostrożna i dokładnie przemyślana. Choć ogólnie sytuacja pozostaje stabilna, trudno jednoznacznie mówić o rynku pracodawcy czy rynku pracownika.

Źródło: www.hays.pl

Akademia Master Certyfikowany Kurs Kierownika Działu kadr i płac

Zostań liderem zmian w swojej organizacji!
Start: 07.10.2026
Czas trwania: 6 miesięcy

Sprawdź