HR-owe Koło Ratunkowe: Czy za pracownika, który skorzystał z części urlopu rodzicielskiego, należy opłacać składki na FP i FGŚP? 

Zasady opłacania składek na Fundusz Pracy i FGŚP

Pracodawcy zatrudniający pracowników mają obowiązek opłacania za nich składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W przypadku Funduszu Pracy obowiązek ten powstaje, jeśli łączna podstawa składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, będąca jednocześnie podstawą do naliczenia składek na fundusze pozaubezpieczeniowe, w przeliczeniu na pełny miesiąc pracy jest co najmniej równa kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę (obecnie 4 666 zł). To ograniczenie nie obowiązuje w przypadku składek na FGŚP. 

Kiedy pracodawca jest zwolniony z odprowadzania składek?

Zwolnienie ze względu na wiek ubezpieczonego

Ustawodawca przewidział jednak sytuacje, w których pracodawca będzie zwolniony z opłacania składek za niektórych pracowników. Jedna z okoliczności to wiek pracownika: ukończone 55 lat w przypadku kobiet i 60 lat w przypadku mężczyzn. Zwolnienie stosuje się od miesiąca następnego po miesiąc ukończenia tego wieku, chyba że pracownik obchodzi urodziny pierwszego dnia miesiąca, wtedy już w tym miesiącu składki za niego nie będą opłacane. 

Zwolnienie dla rodziców powracających z urlopów macierzyńskich, rodzicielskich i wychowawczych

Inna grupa pracowników to osoby powracające do pracy po zakończonym urlopie macierzyńskim, rodzicielskim lub wychowawczym. Zwolnienie obowiązuje przez 36 miesięcy po powrocie z urlopu, począwszy od pierwszego miesiąca po jego zakończeniu.

Urlop macierzyński i rodzicielski – co warto na ich temat wiedzieć? Wymiary, zasady wnioskowania oraz wysokość zasiłków. Czytaj więcej

Do stosowania zwolnienia uprawniony jest jedynie ten pracodawca, który udzielił urlopu. To oznacza, że gdyby pracownica lub pracownik zmienili pracodawcę w okresie 36 miesięcy, nowy pracodawca będzie zobowiązany do opłacania składek. Wyjątkiem jest przejęcie pracownika w trybie art. 23¹ K.p. Nie dochodzi tu do ustania stosunku pracy, więc pracodawca przejmujący będzie mógł kontynuować zwolnienie aż do wyczerpania 36-miesięcznego okresu.

Składki będą także opłacane w okresie, kiedy pracownik łączy urlop rodzicielski z wykonywaniem pracy u pracodawcy, który udzielił mu tego urlopu. Ze zwolnienia pracodawca będzie mógł skorzystać dopiero po ostatecznym zakończeniu przez pracownika urlopu. 

Zwolnienie z FP i FGŚP tylko dla jednego rodzica – który pracodawca ma pierwszeństwo?

W obecnym stanie prawnym zasady wykorzystywania urlopów związanych z rodzicielstwem, przede wszystkim urlopu rodzicielskiego są bardzo elastyczne. Rodzice mogą dzielić się urlopami, wykorzystywać je naprzemiennie lub w tym samym czasie. Powstaje zatem pytanie jak stosować zwolnienie ze składek na FP i FGŚP w takich przypadkach. 

Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym przez ZUS w sytuacji, gdy z urlopów związanych z rodzicielstwem udzielonych na to samo dziecko przez różnych pracodawców korzystają oboje rodzice, uprawnienie do nieopłacania składek przysługuje wyłącznie jednemu pracodawcy – temu który jako pierwszy udzielił jednego z tych urlopów. W praktyce osobą, która jako pierwsza rozpoczyna korzystanie z urlopu macierzyńskiego jest zazwyczaj matka dziecka. Dlatego to właśnie jej pracodawca będzie mógł skorzystać ze zwolnienia. 

Kiedy pracodawca ojca dziecka skorzysta ze zwolnienia z opłacania składek?

Pracodawca ojca wykorzystującego całość lub część któregoś z urlopów może zyskać to uprawnienie w dwóch sytuacjach: 

• gdy na dzień powrotu pracownika – ojca dziecka – z jednego z tych urlopów, stosunek pracy łączący pracodawcę z pracownicą – matką dziecka – już wygasł lub 

• gdy pracodawca pracownicy – matki dziecka – nie nabył uprawnienia do skorzystania ze zwolnienia, ponieważ matka nie powróciła do pracy po urlopie. 

Może to się stać np. w razie śmieci matki dziecka w trakcie urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego i przejęcia urlopu przez ojca. 

Czy pracodawca może skorzystać ze zwolnienia z opłacania składek na Fundusz Pracy i FGŚP po powrocie pracownika z urlopu ojcowskiego?

Zwolnienie z opłacania składek na FP i FGŚP nie dotyczy pracodawcy pracownika-ojca powracającego z urlopu ojcowskiego. Nie jest to bowiem urlop tożsamy z urlopem macierzyńskim, pomimo tego, że za czas urlopu ojcowskiego wypłacany jest zasiłek macierzyński. 

Akademia Mistrzostwa Kadrowo-Płacowego

Zdobądź prestiżowy certyfikat i kompetencje specjalisty kadr i płac. Dołącz do prawdopodobnie najlepiej zaprojektowanego kursu, który łączy wiedzę i praktykę!
Start: 21.05.2026
Czas trwania: 6 miesięcy

Sprawdź