Skrócony czas pracy. Eksperyment? Nie. Początek zmiany.

Nowy model pracy to nie futurologia. To realna potrzeba rynku

Przez lata przyzwyczajaliśmy się do myśli, że praca to 40 godzin tygodniowo. Że tydzień roboczy to pięć dni, a czas to zasób, którym trzeba „zarządzać” – często z trudem mieszcząc życie między kalendarzem spotkań a poniedziałkowym pośpiechem. Tyle tylko, że świat się zmienił.

Technologia umożliwiła automatyzację zadań, dostęp do wiedzy i narzędzi w czasie rzeczywistym. Zmienili się też pracownicy – ich potrzeby, oczekiwania, wartości. Coraz częściej słyszymy: „Chcę pracować dobrze, ale nie chcę pracować ciągle”.

I właśnie teraz pojawia się przestrzeń na coś, co jeszcze niedawno wydawało się odległe – skrócony czas pracy. Nie jako fanaberia, ale jako świadomy wybór. Projekt pilotażowy, który ogłosiło Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, odpowiada na tę zmianę.

Na czym polega pilotaż skróconego czasu pracy?

Ogłoszony 27 czerwca 2025 r. program to pierwszy w Europie Środkowo-Wschodniej, kompleksowy projekt testowania krótszego czasu pracy w realnych warunkach organizacyjnych. W ramach programu przetestowane zostaną różne modele skrócenia czasu pracy, bez redukcji wynagrodzeń i zatrudnienia.

Celem programu jest sprawdzenie, czy organizacje mogą utrzymać wydajność i jakość usług przy mniejszej liczbie godzin pracy. Efektem programu ma być wypracowanie dobrych praktyk wdrażania skróconego czasu pracy w różnych branżach oraz identyfikacja korzyści i wyzwań z tym związanych. Jego wyniki mogą być podstawą do rozważenia w przyszłości zmian w obowiązujących przepisach dotyczących czasu pracy.

Kto może się zgłosić i jakie warunki należy spełnić?

Pilotaż skierowany jest do pracodawców zarówno z sektora prywatnego, jak i publicznego. Główne założenia programu:

• Nabór wniosków rusza 14 sierpnia i potrwa do 15 września 2025 r.
• Program skierowany jest do pracodawców zatrudniających co najmniej 75% pracowników na umowę o pracę.
• W pilotażu musi uczestniczyć minimum 50% zespołu.
• Zatrudnienie w firmie nie może spaść o więcej niż 10%.
• Wynagrodzenia pracowników objętych projektem muszą zostać utrzymane na poziomie nie niższym niż w chwili przystąpienia do realizacji pilotażu.
• Pracodawcy mogą uzyskać do 1 miliona złotych dofinansowania – do 20 tys. zł na jednego pracownika.
• W trakcie trwania pilotażu firmy będą zobowiązane do systematycznego raportowania wyników pilotażu w postaci kwartalnych ankiet.

Wnioski o dofinansowanie wraz z projektem pilotażu (zawierającym opis, cel, uzasadnienie i założenia) i niezbędnymi oświadczeniami należy złożyć elektronicznie. W tym celu ministerstwo udostępni dedykowany generator wniosków. Lista pracodawców, którzy zakwalifikowali się do pilotażu ma zostać opublikowana do 15 października 2025 r.

Jakie modele można testować?

W tym zakresie resort pracy pozostawia pracodawcom dużą elastyczność. Firmy mogą zaprojektować własny model – może to być:

• czterodniowy tydzień pracy,
• skrócenie dziennego wymiaru godzin,
• dodatkowe dni wolne w miesiącu,
• wydłużone przerwy urlopowe,
• elastyczne podejście do harmonogramów pracy.

Ważne: to nie są tylko zmiany w grafiku. To zmiany w sposobie myślenia o czasie, priorytetach, procesach i roli liderów. Organizacje muszą pokazać, że potrafią zorganizować pracę inaczej – mądrzej, bardziej efektywnie, z szacunkiem do czasu pracownika i firmy.

Wielki test dla liderów i zespołów HR

Skrócony czas pracy nie wybacza chaosu. Nie da się go wdrożyć bez umiejętności planowania, bez zarządzania efektywnością, bez dojrzałości kulturowej. To dlatego ten pilotaż – choć otwarty dla wielu – tak naprawdę zweryfikuje gotowość organizacyjną.

Liderzy muszą umieć formułować cele, delegować zadania, ufać ludziom i jednocześnie dbać o wynik. HR-owcy z kolei muszą wesprzeć zespoły w analizie procesów, przygotować szkolenia, zadbać o komunikację i ewaluację. To test nie tylko struktury, ale też kultury organizacyjnej.

To również okazja, by zyskać – zmotywowanych pracowników, lepsze wskaźniki retencji, większe zaangażowanie i realne zrównoważenie życia zawodowego i prywatnego. A wszystko to w oparciu o dane i doświadczenia, które firma może zdobyć w bezpiecznych warunkach, z publicznym wsparciem.

To nie jest projekt dla każdego. I bardzo dobrze

Nie każda organizacja jest gotowa na taką zmianę. Nie każda ma procesy, które da się zautomatyzować. Nie wszędzie liderzy są gotowi oddać część kontroli na rzecz efektywności. Ale to nie problem. Ten pilotaż nie jest obowiązkiem – to szansa.

Szansa, by zamiast kopiować rozwiązania z zagranicy, wypracować własny model. Szansa, by pójść pierwszy krok dalej niż konkurencja. Szansa, by pokazać, że praca w Polsce może być nie tylko dobrze płatna, ale i dobrze zorganizowana.

Podsumowanie: najważniejsze założenia pilotażu

• Nabór wniosków: 14.08–15.09.2025
• Dofinansowanie: do 1 mln zł na projekt (do 20 tys. zł na osobę)
• Warunki: min. 75% pracowników na umowie o pracę, udział min. 50% zespołu, utrzymanie zatrudnienia i wynagrodzeń
• Czas trwania projektu:
  • Etap I – przygotowanie (do 31.12.2025)
  • Etap II – testowanie (1.01–31.12.2026)
  • Etap III – ewaluacja i raport (do 15.05.2027)
• Cel: ocena wpływu skróconego czasu pracy na produktywność, dobrostan i jakość organizacyjną

Zamiast zakończenia: pytanie do Ciebie

Czy Twoja firma jest gotowa na taki krok?
Czy Twój zespół ma odwagę, by sprawdzić, czy da się pracować inaczej – mądrzej, efektywniej, z większym szacunkiem do czasu?

Bo przyszłość pracy nie wydarzy się sama. Trzeba ją wspólnie zaprojektować.

Komentarz Moniki Smulewicz na LinkedIn!

To pierwszy taki program w Europie Środkowo-Wschodniej – i szansa dla pracodawców, by przetestować krótszy tydzień pracy bez utraty efektywności i wynagrodzeń.

Przeczytaj komentarz

Planuj i rozliczaj czas pracy z systemem Empliset!

Empliset to nowoczesny system usprawniający zarządzanie czasem pracy i procesami HR w organizacji. Dzięki niemu działy HR zyskują więcej czasu na działania strategiczne, a firmy mogą efektywniej wykorzystać swój potencjał. System doskonale sprawdzi się również podczas pilotażu skróconego czasu pracy, umożliwiając łatwe planowanie grafików oraz monitorowanie wydajności zespołu. Umów prezentację i sprawdź już dziś!