Czy zawał serca może być uznany za wypadek przy pracy?

Zacznijmy od początku. Kiedy mamy do czynienia z wypadkiem przy pracy?

Definicję wypadku przy pracy określa Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Zgodnie z ustawą za wypadek przy pracy uważa się zdarzenie:

• nagłe,
• wywołane przyczyną zewnętrzną,
• powodujące uraz lub śmierć,
• które nastąpiło w związku z wykonywaną pracą.

Wszystko co musisz wiedzieć o zasiłku wypadkowym. Czytaj artykuł na blogu!

Podstawowe kryteria wypadku przy pracy

Aby uznać zdarzenie za wypadek przy pracy wszystkie wyżej wymienione elementy muszą zostać spełnione łącznie. Brak jednego z nich powoduje, że dane zdarzenie nie będzie uznane za wypadek przy pracy. Przeanalizujmy zatem szczegółowo elementy tej definicji.

1. Nagłość

Czyli zdarzenie, które zadziało się w bardzo krótkiej chwili. Jego przebieg ma charakter gwałtowny i natychmiastowy. Kluczowy w tym aspekcie jest wyrok Trybunału Ubezpieczeń Społecznych z 19 września 1958 r., który stwierdził, że „cechę nagłości ma zdarzenie, którego czas trwania nie przekracza jednej dniówki roboczej”. Podobne stanowisko znajdziemy w wyroku SN z dnia 30 czerwca 1999 r., II UKN 24/99, OSNP 2000, ​ nr 18, poz. 697:​

Zdarzenie będące istotnym zewnętrznym czynnikiem wywołującym negatywną reakcję organizmu ​ i stanowiące przyczynę wypadku przy pracy, posiada cechę nagłości tylko wtedy, gdy przebiega ​w czasie nie dłuższym niż trwanie dnia pracy.

Przykłady zdarzeń, które mają charakter nagły:

• poślizgnięcie się pracownika na mokrej posadzce,
• oparzenie chemiczne lub wdychanie związku chemicznego,
• porażenie prądem,
• wybuch,
• upadek na schodach.

2. Przyczyna zewnętrzna

Warunek przyczyny zewnętrznej oznacza, że na pracownika musi zadziałać jakiś czynnik spoza jego organizmu. Czynnik ten nie może wynikać z wewnętrznych uwarunkowań organizmu pracownika, np. choroby.

3. Powodujące śmierć lub uraz

Zgodnie z definicją ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, urazem nazywamy uszkodzenie tkanek ciała lub narządów człowieka wskutek działania czynnika zewnętrznego (np. skaleczenia, złamania, amputacje, oparzenia).

4. Związek z pracą

Co oznacza, że zdarzenie nastąpiło:

• podczas lub w związku z wykonywaniem zwykłych czynności lub poleceń przełożonych
• podczas wykonywania czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia
• w czasie pozostawania w dyspozycji pracodawcy, np. w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązków.

Jak zakwalifikować zdarzenie, do którego doszło z powodu przyczyn wewnętrznych i zewnętrznych?

Największe trudności sprawiają sytuacje, w których do wypadku dochodzi zarówno z powodu przyczyn zewnętrznych, jak i wewnętrznych. Aby uznać dane zdarzenie za wypadek przy pracy, konieczne jest stwierdzenie istnienia przynajmniej jednej przyczyny zewnętrznej. Jeżeli niezdolność do pracy powstała wyłącznie na skutek czynników wewnętrznych (np. schorzenia samoistnego), zdarzenie nie może zostać zakwalifikowane jako wypadek przy pracy. Natomiast obecność schorzenia wewnętrznego nie wyklucza uznania zdarzenia za wypadek przy pracy, o ile przyczyna zewnętrzna miała charakter sprawczy – tzn. doprowadziła do urazu lub pogorszenia stanu zdrowia.

Kiedy zawał serca może zostać uznany za wypadek przy pracy?

Praca w normalnych warunkach pracy i wykonywanie zwykłych codziennych obowiązków nie może stanowić przyczyny zewnętrznej zawału serca. ​Aby takie zdarzenie zostało uznane za wypadek przy pracy, musi wystąpić nadzwyczajna sytuacja i/lub nadzwyczajne warunki – silny stres, wzburzenie emocjonalne, nadmierne obciążenie fizyczne, które zawał serca wywołało.

Zawał serca podczas wręczania wypowiedzenia. Czy może być uznany jako wypadek przy pracy?

Podsumowując, zawał serca może zostać uznany za wypadek przy pracy tylko wtedy, gdy wystąpią wszystkie przesłanki określone w art. 3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, tj. nagłość zdarzenia, przyczyna zewnętrzna, uraz lub śmierć oraz związek z pracą.

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że sama praca wykonywana w normalnych warunkach – nawet jeśli jest stresująca – nie stanowi przyczyny zewnętrznej wypadku. Za taką przyczynę mogą być uznane jedynie szczególne, nadzwyczajne okoliczności, które w sposób istotny i nagły wpłynęły na stan zdrowia pracownika.

Zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2023 r. (II PSK 90/22) samo wręczenie wypowiedzenia jest czynnością mieszczącą się w uprawnieniach pracodawcy i nie wywołuje zawału u osoby zdrowej. Może być dla pracownika zaskoczeniem, jednak nie spełnia przesłanek „przyczyny zewnętrznej” w rozumieniu przepisów o wypadkach przy pracy.

Warto podkreślić, że ostatecznej oceny, czy w opisanej sytuacji doszło do wypadku przy pracy, dokonuje zespół powypadkowy, który bada zarówno przebieg zdarzenia, jak i stan zdrowia pracownika oraz ewentualne wystąpienie nadzwyczajnych czynników.

Akademia Mistrzostwa Kadrowo-Płacowego

Zdobądź prestiżowy certyfikat i kompetencje specjalisty kadr i płac.

Dołącz do prawdopodobnie najlepiej zaprojektowanego kursu, który łączy wiedzę i praktykę!
Start: 27.08.2026
Czas trwania: 6 miesięcy

Sprawdź