HR Detektywi #146: Rząd zaproponował kwotę minimalnego wynagrodzenia w 2026 roku, zmiana terminu wypłaty ekwiwalentu urlopowego, więcej elektronicznych wniosków, banki otrzymają dostęp do salda rozliczeń w ZUS klientów

Partnerem technologicznym serii HR Detektywi jest Soneta Sp. z o.o. producent oprogramowania ERP enova365

enova 365

News 1: Rządowa propozycja wysokości wynagrodzenia minimalnego w 2026 i wskaźników wzrostu wynagrodzeń w budżetówce

Rada Ministrów 12 czerwca 2025 r. przedstawiła propozycje w sprawie płacy minimalnej w 2026 roku. Rząd postuluje, aby wynagrodzenie minimalne od 1 stycznia 2026 r. wynosiło 4 806 zł brutto, a minimalna stawka godzinowa dla umów zlecenie – 31,40 zł brutto. Rada Ministrów nie uwzględniła propozycji resortu pracy, która zakładała podniesienie płacy minimalnej do kwoty 5 020 zł. Krytycznie do pomysłu MRPiPS odniosła się Agnieszka Majewska, rzeczniczka MŚP. W jej ocenie działania proprzedsiębiorcze rządu, m.in. projekty deregulacyjne, nie zrównoważą ciężarów ekonomicznych nakładanych na firmy, co negatywnie odbije się na ich konkurencyjności.

Rządowa propozycja to wzrost wynagrodzeń minimalnych o zaledwie 3% w porównaniu do kwot obowiązujących w 2025 roku. Osoby, które zarabiają minimalną krajową na podstawie umowy o pracę mogą liczyć na podwyżkę 140 zł brutto, co daje około 95 zł więcej „na rękę”. Rada Ministrów zapowiada również 3-procentowy wzrost płac w państwowej sferze budżetowej. Skala podwyżek odpowiada prognozowanej średniorocznej inflacji na 2026 rok. Teraz propozycje płacy minimalnej zostaną przedstawione Radzie Dialogu Społecznego. Ostateczne kwoty poznamy do 15 września 2025 r.

Związki zawodowe negatywnie oceniają propozycję rządu

Przypominamy, że na etapie konsultacji przedstawiciele Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych postulowały wzrost płacy minimalnej przynajmniej do kwoty 5 015 zł brutto, czyli o 7,48% w stosunku do roku 2025. Teraz przedstawiciele pracowników stanowczo sprzeciwiają się rządowej propozycji. Zdaniem związkowców jest ona dalece niewystarczająca z ekonomicznego i społecznego punktu widzenia, biorąc pod uwagę wysoką inflację w ostatnich latach. Jak zaznacza OPZZ – w wielu branżach realne płace spadały, podczas gdy przedsiębiorstwa notowały rekordowe zyski. Ponadto propozycja rządu pogarsza relację płacy minimalnej do prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia z 52,7 % do 50,5%. Stanowisko związków w sprawie podwyżki pozostaje niezmienione – płaca minimalna powinna wynieść co najmniej 5 015 zł.

Obecna próba zaniżenia przez rząd płacy minimalnej uderzy z pełną mocą w pracowników i całą gospodarkę. Tymczasem oczekiwanie wyższych wynagrodzeń nie można nazywać postawą roszczeniową. To wyraz dążenia do sprawiedliwego podziału wypracowanych zysków, wsparcie dla konsumpcji wewnętrznej oraz inwestycji w pracowników.

Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych

Stanowisko przedstawicieli pracodawców

Konfederacja Lewiatan postulowała, aby utrzymać relację płacy minimalnej w stosunku do przeciętnego wynagrodzenia na poziomie 50%. Zatem wynagrodzenie minimalne miałoby wynieść maksymalnie 4 759 zł. Chociaż propozycja rządu jest bliższa stronie pracodawców, to nie jest ona w pełni satysfakcjonująca. Na ten temat wypowiedział się prof. Jacek Męcina, doradca zarządu Konfederacji Lewiatan.

Nie jesteśmy zachwyceni wysokością podwyżki płacy minimalnej w przyszłym roku, którą zaproponował rząd, jest za wysoka. Bardziej racjonalne byłoby zwiększenie minimalnego wynagrodzenia tak, aby utrzymywało się ono na poziomie 50% przeciętnej płacy. Jako organizacje pracodawców proponowaliśmy, aby wzrost płacy minimalnej opierał się o wskaźnik wynikający z obecnie obowiązującej ustawy, tj. nie przekroczył 50 zł.

prof. Jacek Męcina,
doradca zarządu Konfederacji Lewiatan

News 2: Ekwiwalent za urlop płatny w terminie wypłaty wynagrodzenia, ujednolicenie reprezentacji pracowników i elektroniczna dokumentacja

Na stronie Rządowego Centrum Legislacji został opublikowany projekt nowelizacji Kodeksu pracy oraz ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. To kolejna inicjatywa deregulacyjna rządu. Proponowane zmiany dotyczą terminu wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Dodatkowo ustawa zakłada ujednolicenie zasad reprezentacji pracowników w różnych sprawach z zakresu prawa pracy oraz usprawnienie komunikacji pomiędzy pracodawcą, pracownikami i związkami zawodowymi dzięki rozszerzeniu katalogu dokumentów, które będzie można złożyć elektronicznie. Projekt ma zostać przyjęty w lipcu 2025 r. i wejdzie w życie 14 dni po jego ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

Ekwiwalent urlopowy będzie można wypłacić po rozwiązaniu umowy

W przypadku, gdy pracownik nie wykorzysta przysługującego mu urlopu wypoczynkowego w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy, pracodawca powinien wypłacić mu ekwiwalent pieniężny. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, roszczenie o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy staje się wymagalne w dniu rozwiązania umowy o pracę. Przykładowo, jeżeli osoba rozwiązuje umowę o pracę z końcem miesiąca, to pracodawca powinien wypłacić ekwiwalent ostatniego dnia zatrudnienia, nawet jeśli w zakładzie pracy obowiązuje termin wypłaty wynagrodzeń do 10. dnia kolejnego miesiąca. W rezultacie pracodawcy muszą przygotowywać dodatkowe listy płac i przelewy odchodzącym pracownikom.

Według nowelizacji, pracodawca będzie dokonywał wypłaty ekwiwalentu pieniężnego w terminie wypłaty wynagrodzenia ustalonym zgodnie z art. 85 Kp. Jak czytamy w uzasadnieniu, zmiana wpłynie na uproszczenie procesu rozliczeń przy rozwiązaniu umowy o pracę, zredukuje liczbę błędów, zmniejszy ryzyko naruszeń przepisów i sankcji dla pracodawców oraz odciąży działy kadrowo-płacowe, w szczególności w firmach z dużą rotacją pracowników.

Ujednolicenie zasad reprezentacji pracowników

Regulacje Kodeksu pracy dotyczące np. pracy zdalnej czy porozumień dotyczących czasu pracy wymagają minimum dwóch reprezentantów pracowników (w zakładach pracy, w których nie działa organizacja związkowa). Z kolei ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych wymaga udziału tylko jednego reprezentanta w zakresie uzgodnień dotyczących ZFŚS. Według projektu, interesy pracowników w tych sprawach również będzie reprezentować co najmniej dwuosobowa reprezentacja. Ma to zapewnić lepszą ochronę pracowników oraz większą przejrzystość w ustaleniu zasad funkcjonowania ZFŚS.

Więcej wniosków w formie elektronicznej

W celu usprawnienia komunikacji pomiędzy pracodawcą, pracownikami i zawiązkami zawodowymi ustawa przewiduje szereg formalności, które będzie można realizować nie tylko papierowo, ale również elektronicznie. Katalog zawiera przede wszystkim dokumenty związane z organizacją czasu pracy. Jak wyjaśnia ministerstwo, postać elektroniczną należy tu rozumieć jako dokumenty opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, ale także mniej sformalizowane wiadomości e-mail z imieniem i nazwiskiem wnioskodawcy. Zmiana dotyczy:

• przekazania informacji o monitoringu
• przekazania informacji o warunkach przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę
• konsultacji zamiaru wypowiedzenia umowy o pracę z zakładową organizacją związkową
• sporządzenia rozkładu czasu pracy oraz wniosków o: ustalenie indywidualnego rozkładu czasu pracy, zastosowanie systemu skróconego tygodnia pracy, zastosowanie systemu pracy weekendowej, zastosowanie ruchomego czasu pracy
• wniosku o udzielenie czasu wolnego w celu załatwienia spraw osobistych
• wniosku o udzielenie czasu wolnego za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych
• wniosku o udzielenie urlopu bezpłatnego
• instrukcji i wskazówek pracodawcy w zakresie zaznajomienia pracowników z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy

News 3: Banki sprawdzą saldo rozliczeń klienta w ZUS

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pracuje nad nowelizacją ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Nowe przepisy mają umożliwić szybkie pozyskanie danych przedsiębiorcy posiadającego konto płatnika składek w ZUS przez niektóre podmioty weryfikujące jego sytuację gospodarczą i finansową w celu np. udzielenia kredytu.

Obecnie, sprawdzenie rzetelności podmiotu na potrzeby oceny zdolności kredytowej jest bardzo czasochłonne. Banki badają różne obszary działalności przedsiębiorstwa, a firmy są zobowiązane do złożenia odpowiednich dokumentów i informacji poświadczających wiarygodność finansową. Podmioty ubiegające się o kredyt we własnym zakresie występują z wnioskiem do ZUS o wydanie zaświadczenia, które potwierdza stan rozliczeń na koncie płatnika składek (zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek) i nierzadko oczekują na odpowiedź kilka lub kilkanaście dni. Następnie uzyskane zaświadczenie muszą przedłożyć odpowiedniej instytucji finansowej.

Nowelizacja zakłada utworzenie systemowego mechanizmu, który za zgodą przedsiębiorcy umożliwi sprawne pozyskanie niezbędnych danych z ZUS przez banki, instytucje finansowe, kontrahentów. Zgoda na jednokrotne uzyskanie danych będzie przekazywana do ZUS za pośrednictwem podmiotu uprawnionego lub bezpośrednio przez płatnika składek. Nadanie instytucjom uprawnionym elektronicznego dostępu do tych informacji zmniejszy obciążenie administracyjne i przyspieszy procesy decyzyjne w obrocie gospodarczym.

Dane podlegające udostępnieniu, zaewidencjonowane na koncie płatnika ZUS będą obejmować:

• numer NIP lub numer REGON, a jeżeli nie nadano tych numerów lub jednego z nich – numer PESEL lub serię i numer dowodu osobistego albo paszportu,
• nazwę skróconą lub imię i nazwisko,
• okres rozliczeniowy,
• stan rozliczeń należnych składek, do poboru których uprawniony jest ZUS.

Akademia Mistrzostwa Kadrowo-Płacowego

Zdobądź prestiżowy certyfikat i kompetencje specjalisty kadr i płac. Dołącz do prawdopodobnie najlepiej zaprojektowanego kursu, który łączy wiedzę i praktykę!
Start: 21.05.2026
Czas trwania: 6 miesięcy

Sprawdź