HR-owe Koło Ratunkowe: Dodatkowy urlop osoby niepełnosprawnej

Szczególne uprawnienia pracowników niepełnosprawnych

Prawa pracownika z orzeczeniem o niepełnosprawności i obowiązki pracodawcy reguluje nie tylko Kodeks pracy, ale również ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Pracownikom niepełnosprawnym, którzy przedstawią ważne orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, przysługują szczególne uprawnienia. Jednym z nich jest dodatkowy urlop wypoczynkowy.

Wymiar dodatkowego urlopu

Pracownikom niepełnosprawnym, posiadającym orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy. Wymiar tego urlopu wynosi 10 dni roboczych w danym roku kalendarzowym. Wynagrodzenie za urlop dodatkowy należy wyliczyć tak samo, jak wynagrodzenie za zwykły urlop wypoczynkowy. Dodatkowy urlop nie dotyczy pracownika, który przedstawił orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności.

A więc pracownicy o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności mogą skorzystać w ciągu roku z:

• 30 dni urlopu wypoczynkowego (20 dni urlopu zwykłego + 10 dni urlopu dodatkowego), jeżeli udokumentują staż pracy poniżej 10 lat,
• 36 dni urlopu wypoczynkowego (26 dni urlopu zwykłego + 10 dni urlopu dodatkowego), jeżeli udokumentują staż pracy powyżej 10 lat.

Pierwszy dodatkowy urlop wypoczynkowy

Pierwszy dodatkowy urlop wypoczynkowy będzie przysługiwał dopiero po przepracowaniu pełnego roku, licząc od dnia następującego po dniu zaliczenia danej osoby do jednego ze stopni niepełnosprawności (data wydania orzeczenia). Bez znaczenia jest, czy pracownik w tym czasie faktycznie pracował, czy np. pobierał zasiłek chorobowy lub macierzyński. Istotne jest zatem samo pozostawanie w stosunku pracy, a nie świadczenie pracy. Wyjątkami są: urlop bezpłatny, zdrowotny, nieświadczenie pracy w związku z odbywaniem kary pozbawienia wolności lub odbywaniem służby wojskowej.

Licząc pierwszy przepracowany rok, należy uwzględnić okresy pracy u wszystkich pracodawców. Jeżeli w pierwszym roku pracy po wydaniu orzeczenia, pracownik zmienia pracodawców, okresy na które były zawarte poszczególne umowy o pracę należy zsumować.

Nie ma znaczenia czy pracownik nabędzie prawo do pierwszego urlopu na początku roku np. w styczniu czy na końcu roku np. w grudniu – zawsze będzie mu przysługiwać 10 dni, bowiem pierwszego urlopu dodatkowego nie naliczamy proporcjonalnie.

Kiedy wymiar urlopu dodatkowego należy ustalić proporcjonalnie?

W kolejnych latach osoba niepełnosprawna nabywa dodatkowy urlop według ogólnych zasad dotyczących urlopu wypoczynkowego, a więc w pełnym wymiarze z dniem 1 stycznia. Wtedy, podobnie jak urlop zwykły, urlop dodatkowy należy liczyć proporcjonalnie do długości zatrudnienia w danym roku. Jeżeli umowa o pracę ulegnie rozwiązaniu, urlop ten należy również proporcjonalnie pomniejszyć.

Ponadto urlop dodatkowy u osób niepełnosprawnych, które zatrudnione są w niepełnym wymiarze czasu pracy, przeliczany jest proporcjonalnie do wymiaru etatu.

Istnieją rozbieżne stanowiska czy przy proporcjonalnym pomniejszeniu należy zsumować urlop zwykły i dodatkowy, czy liczyć te urlopy odrębnie. Dominuje jednak pogląd, że prawidłową metodą jest proporcjonalne pomniejszenie każdego urlopu osobno.

Czy pracownik niepełnosprawny może zostać wysłany w delegację? Czytaj na blogu!

Urlop dodatkowy na świadectwie pracy. Czy pracownikowi należy się ekwiwalent?

Podobnie jak zwykły urlop wypoczynkowy, niewykorzystany urlop dodatkowy niepełnosprawnego pracownika przechodzi na kolejny rok kalendarzowy i staje się urlopem zaległym. Urlop zaległy należy wykorzystać do 30 września następnego roku. Za niewykorzystany urlop dodatkowy w przypadku rozwiązania umowy o pracę przysługuje ekwiwalent pieniężny.

Wykorzystany urlop wypoczynkowy oraz urlop dodatkowy pracownika niepełnosprawnego należy wykazać w świadectwie pracy w oddzielnych pozycjach.