HR-owe Koło Ratunkowe: Świadczenia i prezenty dla pracowników i emerytów-byłych pracowników 

Świąteczne świadczenia od pracodawcy

Za oknem pojawił się pierwszy śnieg, w sklepach kalendarze adwentowe, a to znak, że zbliża się Boże Narodzenie, czas świąt, ale także czas prezentów. W rolę Świętego Mikołaja wchodzą także pracodawcy – w okresie świątecznym wielu z nich decyduje się na przekazywanie pracownikom gratyfikacji świątecznych.

Akcja „Prezent” może przybierać różne formy. Może to być wypłata dodatkowych środków pieniężnych lub przekazanie upominków w formie świadczeń rzeczowych, niepieniężnych.

Prezenty jako przychód osoby obdarowanej

Pamiętać jednak należy, że, bez względu na formę, takie prezenty stanowią przychód osoby obdarowanej. Zgodnie z art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami są bowiem „…otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń”.

Świadczenia finansowane ze środków obrotowych

W przypadku pracowników, wartość upominku będzie stanowiła przychód ze stosunku pracy. Jeżeli pracodawca sfinansuje go z własnych środków obrotowych, całość będzie stanowienie tylko przedmiot opodatkowania, ale także trzeba będzie uwzględnić ją w podstawie składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne i odprowadzić należne składki. Wydaje się zatem, że jest to najmniej korzystna forma finansowania tego rodzaju świadczeń. Pracownik realnie skorzysta bowiem tylko z części przekazanych środków.

Prezenty finansowane z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych

Nieco inaczej sytuacja wygląda u pracodawców, którzy mogą skorzystać ze środków utworzonego wcześniej Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. Przede wszystkim świadczenia finansowane z ZFŚS zostały wyłączone z podstawy składek na ubezpieczenia społeczne (§ 2 pkt 1 ust 19 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe).

Pozostaje zatem kwestia opodatkowania. Ze względu na przeznaczenie funduszu (wsparcie socjalne), ustawodawca potraktował opodatkowanie świadczeń finansowanych ze środków funduszu łagodniej, niż zwykłe wynagrodzenia. Zwolniona z opodatkowania została „wartość otrzymanych przez pracownika w związku z finansowaniem działalności socjalnej, o której mowa w przepisach o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, rzeczowych świadczeń oraz otrzymanych przez niego w tym zakresie świadczeń pieniężnych, sfinansowanych w całości ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych, łącznie do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 1000 zł” (art. 21 ust. 1 pkt 67). Co istotne ze zwolnienia zostały wyłączone bony, talony i inne znaki, uprawniające do ich wymiany na towary lub usługi. W świetle tego przepisu korzystniejsze zatem będzie przekazanie beneficjentowi pieniądza (od którego, o ile zmieści się w limicie, ma możliwość nie płacić podatku), np. w formie karty przedpłaconej, niż bonu.

Prezenty świąteczne dla pracowników. Co się bardziej opłaca? Czytaj na blogu!

Upominki dla emerytów – szczególne zasady

Chociaż pomoc świąteczna jest przez pracodawców kierowana przede wszystkim do aktualnie zatrudnionych pracowników, niektórzy decydują się wesprzeć także swoich byłych pracowników, którzy zakończyli już swoją aktywność zawodową i odeszli na emeryturę.

Przepisy traktują ich w sposób szczególny. Przede wszystkim, na gruncie przepisów ubezpieczeniowych, uzyskiwane przez nich przychody nie podlegają oskładkowaniu – nie będą zatem od nich opłacane składki na ubezpieczenia społeczne ani zdrowotne. Również przepisy podatkowe przewidują dla nich ulgi. W art. 21 pkt. 1 ust. 38 czytamy, że wyłączone z podstawy opodatkowania są „świadczenia otrzymywane przez emerytów, rencistów lub osoby pobierające nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, w związku z łączącym ich uprzednio z zakładem pracy stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy lub spółdzielczym stosunkiem pracy, w tym od związków zawodowych – do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 4500 zł”. 

Istotna jest jedynie wartość podlegająca limitowi. Jeżeli emerytowi przekazano by świadczenia o wartości przekraczającej rocznie 4500 zł, nadwyżka będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem zryczałtowanym w wysokości 10% (art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy o pdof).