Kilka umów zlecenia z różnymi podmiotami lub z tym samym podmiotem. Jak prawidłowo rozliczyć składki ZUS?

Wiele osób poszukujących dodatkowych źródeł dochodu (poza umową o pracę), zawiera umowy cywilnoprawne z innymi firmami. Zdarza się, że osoba współpracuje wyłącznie na podstawie umów zlecenia. Przepisy nie wykluczają również sytuacji, kiedy jedna osoba podpisuje kilka takich umów z jednym podmiotem, w ramach których wykonuje różne zadania lub realizuje różne projekty dla tej samej firmy. W takiej sytuacji pojawiają się pytania:

• Jak prawidłowo zakwalifikować zleceniobiorcę do składek ZUS, jeśli jednocześnie wykonuje czynności w ramach umów zlecenie zawartych z kilkoma podmiotami?
• Jak prawidłowo rozliczyć w zakresie składek ZUS kilka umów zleceń zawartych z jednym podmiotem?
• Jak należy zgłosić takie umowy w przypadku zbiegu tytułów do ubezpieczeń społecznych?

Akademia Mistrzostwa Kadrowo-Płacowego

Zdobądź prestiżowy certyfikat i kompetencje specjalisty kadr i płac.

Dołącz do prawdopodobnie najlepiej zaprojektowanego kursu, który łączy wiedzę i praktykę!
Start: 27.08.2026
Czas trwania: 6 miesięcy

Sprawdź

Ogólne zasady podlegania ubezpieczeniom ZUS z umowy zlecenia

Obowiązkowe ubezpieczenia społeczne

Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym, w tym z umów zlecenia, zostały uregulowane w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 tej ustawy osoby wykonujące umowy zlecenia podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu i rentowemu oraz wypadkowemu. Obowiązkowym ubezpieczeniem dla zleceniobiorcy będzie również ubezpieczenie zdrowotne.

Uwaga! Obowiązkowe będzie także ubezpieczenie chorobowe, jeśli pracownik zawiera umowę zlecenie z pracodawcą, u którego zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę.

Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe – dlaczego warto?

Zleceniobiorca może złożyć płatnikowi składek (zleceniodawcy) wniosek o przystąpienie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, co jest korzystne szczególnie w przypadku dłuższych, trwających ponad trzy miesiące, umów zleceń. Wówczas zleceniobiorca, po okresie wyczekiwania trwającym 90 dni, może skorzystać ze zwolnienia lekarskiego i ubiegać się o zasiłek: za czas niezdolności do pracy lub w razie choroby członka rodziny.

Studenci i uczniowie a umowa zlecenia

Wyjątkiem są studenci i uczniowie do 26. roku życia. Dla tej grupy umowa zlecenie jest bardzo opłacalną formą zatrudnienia. Osoby te nie zapłacą podatku, ale również nie muszą odprowadzać składek na ubezpieczenia społeczne ani zdrowotne. Nie mogą oni przystąpić do wskazanych wyżej ubezpieczeń społecznych dobrowolnie. Zatem ich wynagrodzenie brutto będzie równać się kwocie netto do wypłaty.

Zbieg tytułów do ubezpieczeń. Umowa o pracę u innego pracodawcy lub działalność gospodarcza

Powyższe zasady ustalania składek ZUS dotyczą sytuacji, gdy umowa zlecenia jest jedynym tytułem do ubezpieczeń społecznych. Inaczej będzie w przypadku, kiedy zleceniobiorca, w czasie trwania umowy zlecenie, zatrudniony jest w innym zakładzie pracy na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem wyższym od minimalnego lub prowadzi działalność gospodarczą, w ramach której odprowadza składki na ubezpieczenia społeczne od podstawy równej 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (tzw. duży ZUS). Mamy wtedy do czynienia ze zbiegiem tytułów do ubezpieczenia – jest to sytuacja, kiedy osoba spełnia warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi w ZUS z dwóch lub więcej tytułów.

Jeśli wynagrodzenie z umowy o pracę u innego pracodawcy wynosi co najmniej kwotę minimalnego wynagrodzenia, zleceniobiorca z tytułu umowy zlecenia będzie podlegać jedynie ubezpieczeniu zdrowotnemu. Zleceniobiorca może dobrowolnie na swój wniosek zostać objęty ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym. Natomiast nie będzie możliwości przystąpienia do ubezpieczenia chorobowego. Podobnie zasady dotyczą przedsiębiorcy, który w ramach działalności opłaca tzw. duży ZUS – on również z tytułu umowy zlecenia opłaci jedynie składkę zdrowotną.

Jak opodatkować tzw. małe umowy zlecenie? Sprawdź zasady!

Dwie umowy zlecenia z różnymi podmiotami a składki ZUS

Omówmy teraz przypadek, w którym zleceniobiorca współpracuje na podstawie kilku umów zlecenie z różnymi podmiotami. Jak w tym wypadku poprawnie zakwalifikować zleceniobiorcę do ubezpieczeń obowiązkowych i dobrowolnych oraz rozliczyć składki?

W tym miejscu należy się odwołać do art. 9 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Jeżeli osoba współpracuje na podstawie umów zlecenia w dwóch różnych podmiotach w tym samym okresie, ubezpieczenia emerytalne i rentowe będzie obowiązkowe od umowy, która rozpoczęła się najwcześniej. Z drugiej umowy osoba ta zostanie objęta jedynie ubezpieczeniem zdrowotnym, chyba że przystąpi do ubezpieczeń społecznych dobrowolnie. Jednak musi zostać spełniony warunek – miesięczna podstawa składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (czyli miesięczne wynagrodzenie z tej pierwszej umowy) powinna wynosić co najmniej minimalne wynagrodzenie. Jeżeli zleceniobiorca nie osiągnie z pierwszej umowy minimalnego wynagrodzenia, będzie podlegać obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w obu podmiotach.

Upraszczając – zleceniobiorca będzie odprowadzał ubezpieczenia społeczne ze wszystkich umów zlecenia (których okres trwania się pokrywa), dopóki zsumowana miesięczna podstawa ubezpieczeń społecznych nie przekroczy wynagrodzenia minimalnego. Po przekroczeniu tej kwoty, kolejna umowa będzie podlegać obowiązkowo tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Sytuacja jest w miarę prosta, jeżeli osoba w tym samym czasie wykonuje tylko dwie umowy zlecenia w dwóch różnych firmach, a jej wynagrodzenie jest określone w stałej, miesięcznej kwocie. Kiedy umów jest więcej, a wynagrodzenie zależy np. od liczby godzin pracy w danym miesiącu – ustalenie ubezpieczeń jest dużo bardziej skomplikowane. Płatnik powinien dla każdego miesiąca odrębnie sprawdzić, czy z pozostałych umów, zawartych wcześniej, zleceniobiorca osiągnął podstawę wymiaru składek społecznych wyższą od wynagrodzenia minimalnego. Najlepiej, aby w każdym miesiącu osoba wykonująca zlecenie złożyła oświadczenie o wysokości swoich przychodów z pozostałych tytułów.

Kilka umów zlecenia z tą samą osobą w jednym zakładzie pracy. Zasady oskładkowania

Zasady te mają zastosowanie również w przypadku, gdy osoba wykonuje kilka umów zlecenia, ale w jednym podmiocie. Zleceniobiorca będzie objęty ubezpieczeniami społecznymi (chorobowe dobrowolne) w ramach wszystkich umów, dopóki podstawa ubezpieczeń nie przekroczy kwoty minimalnego wynagrodzenia.

Uwaga! Zawarcie w jednym podmiocie odrębnych umów zlecenia z tym samym zakresem prac i w tym samym terminie stanowi obejście przepisów art. 18 ust. 3 w zw. z art. 4 pkt 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Jeżeli zakres czynności jest taki sam, nie zachodzi zbieg tytułów do ubezpieczeń, a obie umowy będą podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Jak prawidłowo dokonać zgłoszeń powyższych umów w programie Płatnik? Tip dla specjalistów kadr i płac!

Każda umowa zlecenia lub inna umowa o świadczenie usług jest odrębnym tytułem do ubezpieczeń emerytalnych i rentowych. Dlatego każda z powyższych umów będzie podlegała oddzielnemu zgłoszeniu do ZUS na druku ZUS ZUA lub ZUS ZZA, również jeżeli umowy są zawarte z tym samym płatnikiem. Do każdego zgłoszenia należy przypisać odpowiedni kod zawodu. Z kolei rozliczenia składek dokonuje się na jednym raporcie RCA. W tym celu należy zsumować podstawę składek (przychód) ze wszystkich umów zlecenia.

Niestety, przy dokonywaniu wyrejestrowania na druku ZUS ZWUA umowy, która zakończy się najwcześniej, system wyrejestruje również pozostałe, aktywne umowy. Dzieje się tak, gdyż system Płatnik nie pozwala zaznaczyć, której konkretnie umowy dotyczy dane wyrejestrowanie. W związku z tym konieczne będzie ponowne zgłoszenie trwającej jeszcze umowy przez formularz ZUA (lub ZZA).

W przytoczonej sytuacji w przykładzie należałoby złożyć dwa zgłoszenia, jedno ZUS ZUA z obligatoryjnymi składkami społecznymi (z uwzględnieniem zasady dobrowolności składki chorobowej) od dnia 1 sierpnia ze wykazanym kodem zawodu dotyczącym czynności wynikających z pierwszej umowy zlecenie o przeprowadzenie warsztatów dla młodzieży, natomiast kolejne zgłoszenie powinno zostać złożone na formularzu ZUS ZZA jedynie ze składką zdrowotną z wykazanym właściwym kodem zawodu dotyczącym czynności administracyjnych związanych z rekrutacją uczestników szkoleń od dnia 25 sierpnia. Jednak w sytuacji kiedy jedna z umów zlecenie zostaje zakończona wcześniej czyli w dniu 31 sierpnia, wówczas należy dokonać wyrejestrowania ubezpieczonego na druku ZUS ZWUA od dnia 1 września, a następnie ponownie zgłosić trwającą umowę zlecenie poprzez złożenie druku ZUS ZUA z pierwotnej umowy z datą wyrejestrowania ubezpieczonego, czyli 1 września z właściwym dla pierwszej umowy zlecenie kodem zawodu.

_{Anna Tusińska}

_{Kierownik ds. kadr i płac}