HR Detektywi #156: Założenia reformy PIP, uproszczone zasady zawierania układów zbiorowych, nowa kilometrówka

Partnerem technologicznym serii HR Detektywi jest Soneta Sp. z o.o. producent oprogramowania ERP enova365

enova 365

News 1: Nowe uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy. Założenia projektu ustawy

Poznaliśmy szczegóły długo zapowiadanej reformy PIP. W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów pojawiły się założenia nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw. To efekt prac zespołu ds. wypracowania rozwiązań służących reformie Państwowej Inspekcji Pracy, powołanego przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Zmiany te stanowią również realizację jednego z kamieni milowych Krajowego Planu Odbudowy.

O reformie PIP pisaliśmy w #149 HR Detektywach. Czytaj tutaj

Jakie są założenia reformy? Nowa kompetencje inspektorów PIP

Głównym celem reformy jest ograniczenie nadużyć związanych z zawieraniem umów cywilnoprawnych. Okręgowi inspektorzy PIP uzyskają kompetencje do wydawania decyzji administracyjnych stwierdzających istnienie stosunku pracy, jeżeli umowa cywilnoprawna jest świadczona na warunkach określonych w art. 22 § 1 Kodeksu pracy.

Jednocześnie przewidziano możliwość odwołania się od decyzji inspektora do sądu pracy. Decyzja ma wywoływać natychmiastowy skutek w zakresie praw pracowniczych, co oznacza że zatrudniony od razu zyska status pracownika ze wszystkimi uprawnieniami. W zakresie skutków podatkowych i ubezpieczeń społecznych decyzja PIP zostanie wstrzymana do dnia upływu terminu wniesienia odwołania, a jeśli takie odwołanie zostanie wniesione – do momentu przekazania sprawy do sądu pracy.

Wyższe kary i nowe narzędzia

Projekt zakłada również podniesienie kar grzywny dla pracodawców łamiących przepisy prawa pracy, co ma zapewnić skuteczniejszą ochronę pracowników i działać odstraszająco. W planach są również nowe rozwiązania organizacyjne i technologiczne. PIP będzie mogła przeprowadzać kontrole zdalne z wykorzystaniem urządzeń technicznych, a dokumentacja i protokoły pokontrolne będą sporządzane w wersji elektronicznej. Ponadto ma zostać wprowadzona skuteczna wymiana informacji pomiędzy ZUS, PIP i KAS na potrzeby kontroli i analizy ryzyka.

Na Głównego Inspektora Pracy zostaną nałożone nowe obowiązki. Będzie on odpowiedzialny za opracowanie wieloletniej strategii zdolności i poprawy warunków pracy PIP, przeprowadzenie audytu systemów bezpieczeństwa informatycznego, a także wydanie zarządzenia w sprawie metod i standardów zarządzania kontrolami.

News 2: Ułatwienia w zawieraniu układów zbiorowych pracy

We wtorek, 19 lipca 2025 r., Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o układach zbiorowych pracy i porozumieniach zbiorowych, przedłożony przez resort pracy. Celem nowych przepisów jest ułatwienie zawierania i rejestrowania układów zbiorowych, a dzięki temu rozpowszechnienie ich stosowania. Dotychczas zasady te regulował Kodeks pracy oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 4 kwietnia 2001 r. w sprawie trybu postępowania w sprawie rejestracji układów zbiorowych pracy, prowadzenia rejestru układów i akt rejestrowych oraz wzorów klauzul rejestracyjnych i kart rejestrowych. Konieczność wprowadzenie nowych przepisów wynika z unijnej dyrektywy w sprawie adekwatnych wynagrodzeń minimalnych, która zobowiązuje państwa UE do zwiększenia liczby układów zbiorowych.

Co obejmuje nowa ustawa o układach zbiorowych?

Ustawa zawiera otwarty katalog spraw, które mogą być regulowane przez układy zbiorowe. Oprócz elementów wskazanych powyżej (czas pracy, warunki wynagradzania, organizacja pracy, urlopy), układy zbiorowe mogą odnosić się m.in. do kwestii związanych z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych, godzeniem życia zawodowego z życiem prywatnym, zasad BHP czy tworzeniem zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Ponadto projekt przewiduje, że:

• układ zbiorowy pracy będzie można zawrzeć w celu określenia spraw nieuregulowanych w przepisach prawa pracy w sposób bezwzględnie obowiązujący, ale z uwzględnieniem zasady korzystności,
• układ zbiorowy pracy zawierany będzie na czas określony z możliwością przedłużenia lub czas nieokreślony (w początkowej wersji projektu było to 5 lat),
• w razie sporu między stronami wprowadzona zostanie możliwość skorzystania ze wsparcia mediatora na etapie rokowań, który pomoże w osiągnieciu porozumienia co do treści układu,
• zasady rejestracji układów zbiorowych będą uproszczone – układy mają być zgłaszane do Krajowej Ewidencji Układów Zbiorowych Pracy w formie elektronicznej,
• w przypadku układów ponadzakładowych nie będzie konieczności zrzeszania się pracodawców w organizacje pracodawców. Zawarcie układu ponadzakładowego możliwe będzie przez grupę co najmniej 2 pracodawców.

News 3: Kilometrówka obejmie pojazdy elektryczne

Ministerstwo Infrastruktury przedstawiło projekt rozporządzenia w sprawie tzw. kilometrówki, które reguluje zasady zwrotu kosztów użytkowania prywatnych pojazdów do celów służbowych. Wydanie nowego rozporządzenia jest efektem prac nad nowelizacją ustawy o transporcie drogowym (UD18). Według tej ustawy minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, warunki ustalania oraz sposób dokonywania zwrotu kosztów używania pojazdów.

Obecne stawki kilometrówki

Obowiązujące stawki kilometrówki wynikają z § 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy. Ostatnia aktualizacja tych kwot miała miejsce na początku 2023 roku.

Stawki za 1 kilometr przebiegu pojazdu wynoszą:

• 0,89 zł dla samochodów osobowych o pojemności skokowej silnika do 900 cm³,
• 1,15 zł za 1 km dla samochodów osobowych o pojemności skokowej silnika powyżej 900 cm³ (dotyczy większości pojazdów),
• 0,69 zł za 1 km dla motocykli,
• 0,42 zł za 1 km dla motorowerów.

Wysokość nowych stawek według rodzaju napędu

Nowe rozporządzenie podtrzymuje obecne rozwiązanie, zgodnie z którym zwrot kosztów używania przez pracownika prywatnych pojazdów w celach służbowych do jazd lokalnych następuje na podstawie umowy cywilnoprawnej zawieranej pomiędzy pracodawcą a pracownikiem. Również miesięczne limity kilometrów na jazdy lokalne nie ulegną zmianie.

Nowe stawki za 1 kilometr przebiegu samochodu osobowego wyniosą:

• dla samochodów osobowych o napędzie spalinowym:
  • 0,89 zł o maksymalnej mocy silnika do 75 kW,
  • 1,15 zł o maksymalnej mocy silnika powyżej 75 kW,
• dla samochodów osobowych o napędzie hybrydowym (spalinowo – elektrycznym):
  • 0,83 zł o maksymalnej mocy silnika do 75 kW,
  • 1,10 zł o maksymalnej mocy silnika powyżej 75 kW,
• 0,60 zł dla samochodów osobowych napędzanych energią elektryczną lub wodorem,
• 0,69 zł dla motocykli spalinowych,
• 0,35 zł dla motocykli elektrycznych,
• 0,42 zł dla motorowerów spalinowych,
• 0,20 dla motorowerów elektrycznych.

Nowe kwoty mają być bardziej adekwatne do realnych kosztów eksploatacji różnych pojazdów. Wcześniej brak stawek odnoszących się do samochodów hybrydowych i elektrycznych powodował, że wiele firm miało wątpliwości co do przysługujących pracownikowi zwrotów za przejazdy. W tym zakresie odwoływano się do interpretacji organów podatkowych. W praktyce do samochodów elektrycznych najczęściej stosowano stawki za 1 kilometr odpowiednie dla samochodów osobowych o pojemności skokowej silnika do 900 cm³.

Dalsze prace legislacyjne można śledzić na stronie Rządowego Centrum Legislacji.

Akademia Mistrzostwa Kadrowo-Płacowego

Zdobądź prestiżowy certyfikat i kompetencje specjalisty kadr i płac. Dołącz do prawdopodobnie najlepiej zaprojektowanego kursu, który łączy wiedzę i praktykę!
Start: 21.05.2026
Czas trwania: 6 miesięcy

Sprawdź