HR Detektywi #149: Zakaz pracy w upały, oskładkowanie e-learningu, reforma Państwowej Inspekcji Pracy

Partnerem technologicznym serii HR Detektywi jest Soneta Sp. z o.o. producent oprogramowania ERP enova365

enova 365

News 1: Zakaz pracy w upały. Nowa wersja rozporządzenia w sprawie przepisów BHP w pracy

Ze względu na zmiany klimatyczne, coraz częściej mamy do czynienia z ekstremalnymi upałami, które obniżają koncentrację pracowników. To z kolei może prowadzić nie tylko do błędów przy wykonywaniu obowiązków służbowych, ale również do wypadków przy pracy. W celu zapewnienia lepszej ochrony pracowników podczas upałów, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało trzecią już wersję nowelizacji rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Jak podkreśla ministerstwo – wysokie temperatury to nie tylko niedogodność, ale również realne zagrożenie dla życia i zdrowia.

Obecne przepisy nakładają na pracodawcę obowiązek zapewnienia minimalnej temperatury powietrza w pomieszczeniach pracy, jednak w żaden sposób nie odwołują się do jej maksymalnych wartości. Nowelizacja rozporządzenia zakłada wprowadzenie górnych limitów temperatury zarówno w pomieszczeniach, jak i na otwartej przestrzeni, których będą musieli przestrzegać pracodawcy.

Kogo będzie dotyczył zakaz pracy podczas upałów?

Rząd pracuje nad zmianą przepisów od grudnia 2024. Organizacje reprezentujące pracowników i pracodawców zgłosiły wiele uwag do poprzednich wersji projektu rozporządzenia. Założenia najnowszego projektu, opublikowanego pod koniec czerwca, są następujące:

• pracodawcy muszą zapewnić w pomieszczeniach pracy temperaturę nie wyższą niż 35°C, a przy pracach fizycznych na otwartej przestrzeni 32°C; jeżeli temperatura przekroczy te wartości, praca nie może być wykonywana
• jeżeli temperatura w pomieszczeniach przekroczy 28°C (przy pracach fizycznych – 25°C), pracodawca będzie zobligowany zapewnić rozwiązania techniczne obniżające temperaturę, a jeśli nie jest to możliwe – rozwiązania organizacyjne minimalizujące wpływ temperatury na zdrowie pracowników
• jeśli temperatura na otwartej przestrzeni przekroczy 25°C, pracodawca będzie zobowiązany zapewnić rozwiązania organizacyjne minimalizujące wpływ temperatury na zdrowie pracowników
• powyższe rozwiązania organizacyjne, obejmujące np. dodatkowe przerwy, pracę zmianową, odpoczynek w zacienionym miejscu, będą ustalone po konsultacji z przedstawicielami pracowników
• regulacje nie będą miały zastosowania do niektórych prac (art. 151¹⁰ pkt 1–2, 5–8 oraz 9 lit. c-h Kodeksu pracy), instytucji opieki nad dziećmi do lat 3 oraz funkcjonariuszy i żołnierzy

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?

Nowe przepisy początkowo miały wejść w życie 1 stycznia 2026 r. Jednak w ostatniej wersji projektu, na wniosek pracodawców, okres vacatio lagis został wydłużony o rok. Firmy będą miały czas do 1 stycznia 2027 r. na wprowadzenie odpowiednich zmian organizacyjnych i technologicznych, które mogą się wiązać z wysokimi kosztami np. wyposażeniem pomieszczeń pracy w klimatyzatory i żaluzje.

News 2: Dostęp do e-learningu podlega oskładkowaniu

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał stanowisko w sprawie oskładkowania dostępów do platformy e-learningowej (nr sprawy DI/100000/43/137/2025). O interpretacje indywidualną w tym zakresie wystąpiła firma, która w ramach benefitu planowała zaoferować zatrudnionym dostęp do specjalnej platformy szkoleniowej od zewnętrznego dostawcy. Zgodnie z założeniami dla każdej zainteresowanej osoby miałoby zostać utworzone indywidualne konto na platformie, gdzie co miesiąc przydzielane byłyby tokeny użytkowe, potwierdzające uprawnienia do udziału w e-learningach. Tokeny nie podlegałyby wymianie na inne usługi poza platformą.

Uprawnienie do korzystania ze szkoleń wynikałoby z regulaminu wynagradzania. Z kolei sam dostęp częściowo finansowałby zatrudniony, a częściowo zakład pracy. Zdaniem wnioskodawcy, część świadczenia finansowana przez firmę podlegałaby wyłączeniu z podstawy składek na ubezpieczenia społeczne.

Jednak ZUS nie zgodził się ze stanowiskiem firmy. Jak czytamy w interpretacji organu, token nie jest artykułem, przedmiotem lub usługą, a jedynie narzędziem umożliwiającym wymianę na towar lub usługę świadczoną przez producenta oprogramowania. Ponadto licencja oprogramowania zdaniem ZUS również nie jest artykułem, przedmiotem lub usługą. Token użytkowy nie spełnia zatem przesłanek zwolnienia z par. 2 pkt. 1 ust. 26 rozporządzenia składkowego. W związku z tym, wartość dostępu do platformy w części finansowanej przez pracodawcę powinna zostać oskładkowana.

Źródło: www.gazetaprawna.pl

News 3: Zapowiedzi zmian w Państwowej Inspekcji Pracy

Pod koniec maja Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej poinformowało o zmianach w Krajowym Planie Odbudowy. Przypominamy – rząd wycofał się z planu pełnego oskładkowania umów cywilnoprawnych, stawiając zamiast tego na wzmocnienie roli Państwowej Inspekcji Pracy.

O rewizji KPO pisaliśmy w #144 wydaniu HR Detektywi. Czytaj więcej>

Na czym będą polegać nowe uprawnienia PIP?

Rewizja KPO została już zatwierdzona przez Radę UE, co uruchomiło intensywne prace nad reformą Inspekcji Pracy. Wdrożenie nowych rozwiązań planowane jest na 2026 rok. W tym celu niezbędne są zmiany w przepisach regulujących działalność PIP. Mają one pozwolić na wydawanie decyzji administracyjnych przekształcających wadliwie zawarte umowy cywilnoprawne w umowy o pracę oraz poprawić wymianę danych między PIP, ZUS i KAS na potrzeby kontroli. Dodatkowo możliwe będzie przeprowadzanie kontroli zdalnych. Przynajmniej dwukrotnie zwiększone zostaną maksymalne wartości mandatów. Zapowiadany jest również wzrost budżetu PIP o 10% w porównaniu z 2025 rokiem.

Przedstawiciele PIP o planowanych zmianach

Na stronie Państwowej Inspekcji Pracy został opublikowany wywiad z Głównym Inspektorem Pracy Marcinem Staneckim. Jego zdaniem, wzmocnienie kompetencji PIP nie będzie polegać na zwiększeniu liczby kontroli, ale ulepszeniu ich ukierunkowania i skuteczności. Rozważane jest wprowadzenie audytów w firmie, które miałyby odbywać się na wniosek pracodawcy. Podczas takiej kontroli inspektor w uzasadnionych przypadkach mógłby odstąpić od nałożenia mandatu, nawet gdy występują nieprawidłowości (o ile nie zagrażają one zdrowiu i życiu). Z kolei kontrole zdalne pozwoliłyby inspektorowi pracy nawet kilka razy w ciągu dnia monitorować wybrane miejsca pracy, bez konieczności wielokrotnego dojazdu. To ułatwiłoby wykrywanie nieprawidłowości, zwłaszcza na budowach, gdzie po wyjeździe inspektora warunki szybko wracają do stanu sprzed kontroli.

Chcielibyśmy stworzyć pracodawcom przestrzeń do tego, aby mieli szansę i czas na poprawę błędów. Takim rozwiązaniem miałaby być tzw. pierwsza kontrola. Jeśli inspektor pracy przyjdzie do firmy i stwierdzi nieprawidłowości, które nie będą wynikać z umyślnego działania, lecz ze zwykłej nieświadomości, nie będzie karał pracodawcy, lecz wskaże obszary do poprawy. Dopiero jeśli pracodawca nie wywiąże się z tego, inspektor będzie mógł podjąć decyzję o wszczęciu postępowania w sprawie o wykroczenie. To rozwiązanie nie dotyczyłoby już tylko małych firm jak obecnie, ale rozciągnięte zostałoby na cały rynek. 
_{Marcin Stanecki}

Główny Inspektor Pracy

PIP podsumowuje kontrole umów zleceń za 2024 rok. Jaka jest skala problemu?

Choć planowane nowe uprawnienia PIP w zakresie przekształcania umów cywilnoprawnych w umowy o pracę mogą budzić obawy wśród przedsiębiorców i wydawać się bardzo restrykcyjne, dane z dotychczasowych kontroli pokazują, że skala problemu jest w rzeczywistości ograniczona. Na posiedzeniu Rady Ochrony Pracy w dniu 7 lipca 2025 r. przedstawiono sprawozdanie z działalności Państwowej Inspekcji Pracy za 2024 rok. Z raportu wynika, że PIP w ubiegłym roku skontrolował 38 881 umów cywilnoprawnych, z czego 37 572 stanowiły umowy zlecenia.

Według Marcina Staneckiego, inspekcja będzie w tej kwestii reagować tylko na podstawie skarg i pod warunkiem wyraźniej woli osoby zainteresowanej przekształceniem.

Źródło www.pip.gov.pl

Akademia Mistrzostwa Kadrowo-Płacowego

Zdobądź prestiżowy certyfikat i kompetencje specjalisty kadr i płac. Dołącz do prawdopodobnie najlepiej zaprojektowanego kursu, który łączy wiedzę i praktykę!
Start: 21.05.2026
Czas trwania: 6 miesięcy

Sprawdź