HR-owe Koło Ratunkowe: Zasiłek chorobowy z działalności gospodarczej a staż pracy

Czy po zmianie przepisów o stażu pracy wliczyć zasiłek chorobowy do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze?

„Czy okres pobierania zasiłku chorobowego na działalności gospodarczej wliczamy do stażu pracy w związku z nowymi przepisami? Moim zdaniem nie, ponieważ składki ZUS za ten okres nie były odprowadzane.” – takie pytanie padło w Akademii Mistrzostwa Kadrowo-Płacowego, czyli prawdopodobnie najlepiej zorganizowanego kursu online dla specjalistów kadr i płac.

Ile wynosi wymiar urlopu wypoczynkowego?

Przysługujący pracownikowi wymiar urlopu wypoczynkowego jest uzależniony od stażu pracy pracownika. Wynosi on odpowiednio:

• 20 dni – jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat,
• 26 dni – jeżeli pracownik jest zatrudniony 10 lat i więcej.

Okresy zatrudnienia zaliczane do stażu pracy

Do okresu zatrudnienia w celu ustalenia wymiaru urlopu wypoczynkowego zaliczamy m. in.:

• wszystkie poprzednio zakończone okresy zatrudnienia bez względu na przerwy w zatrudnieniu oraz sposób ustania stosunku pracy,
• w przypadku jednoczesnego pozostawania w dwóch lub więcej stosunkach pracy zaliczeniu podlegają również okresy nie zakończonego zatrudnienia w części przypadającej przed nawiązaniem stosunku pracy,
• okresy za które pracownik zachowuje prawo do odszkodowania w przypadku skróconego okresu wypowiedzenia, jeżeli pracownik nie podjął w tym czasie pracy,
• okresy pozostawania bez pracy, za który przyznano odszkodowanie pracownikowi przywróconemu do pracy,
• okresy urlopu wychowawczego,
• okresy urlopu bezpłatnego, którego udzielono pracownikowi w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy, przez okres ustalony w porozumieniu zawartym pomiędzy tymi pracodawcami,
• zakończoną naukę w średniej szkole zawodowej w wymiarze przewidzianym programem nauczania, nie więcej jednak jak 5 lat,
• zakończoną naukę w średniej szkole zawodowej dla absolwentów ZSZ w wymiarze 5 lat,
• zakończoną naukę w średniej szkole ogólnokształcącej – 4 lata,
• zakończoną naukę w szkole policealnej – 6 lat,
• ukończoną szkołę wyższą – 8 lat.

Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują zmienione zasady ustalania stażu pracy pracowników. Do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze, wlicza się nie tylko okresy zatrudnienia na podstawie stosunku pracy, lecz także inne formy aktywności zawodowej.

Nowe okresy aktywności zawodowej są potwierdzane zaświadczeniem wydawanym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W przypadkach, gdy dana aktywność nie podlegała zgłoszeniu do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, obowiązek udokumentowania tych okresów spoczywa na pracowniku. Przepisy obowiązują: 

• od dnia 1.01.2026 r. w stosunku do pracownika zatrudnionego u pracodawcy będącego jednostką sektora finansów publicznych; 
• od dnia 01.05.2026 do pracownika zatrudnionego u pracodawcy niebędącego jednostką sektora finansów publicznych. 

Pobierz przewodnik
po zmianach w tzw. ustawie stażowej

Pobierz e-book Staż pracy 2026. Dokumentowanie stażu pracy, wpływ na urlopy i uprawnienia pracownicze. Wszystko, co HR, pracownik i pracodawca muszą wiedzieć!

Pobierz e-book

Jakich okresów nie zaliczamy do stażu pracy?

Do okresu zatrudnienia, od którego uzależniony jest wymiar urlopu wypoczynkowego nie zaliczamy: 

• umowy o dzieło
• działalności nierejestrowanej
• wolontariatu
• praktyk studenckich.

Jeżeli w tym samym czasie pracownik uczył się i pracował, do stażu pracy zaliczymy okres pracy albo okres nauki w części pokrywającej się, w zależności od tego, który wariant jest dla pracownika korzystniejszy.

Czy do stażu pracy wliczyć czas absencji chorobowej osoby, która prowadziła działalność gospodarczą? Stanowisko Państwowej Inspekcji Pracy

Do stażu pracy zaliczyć należy okresy podlegania ubezpieczeniom społecznym (emerytalnemu i rentowym), również z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, nawet jeśli osoba korzystała ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek społecznych (tzw. wakacje składkowe lub ulga na start).

Zdaniem Państwowej Inspekcji Pracy za okres opłacania składek uznaje się także chorobę przedsiębiorcy i pobieranie z tego tytułu zasiłku chorobowego, pomimo tego, że składki nie były za ten okres faktycznie regulowane.

^{Źródło: kielce.pip.gov.pl}

Za okres opłacania składek uznaje się nie tylko faktyczne ich regulowanie, ale także czas pobierania wynagrodzenia za niezdolność do pracy spowodowaną chorobą oraz okres pobierania zasiłków.

Oznacza to, że jeśli przedsiębiorca lub zleceniobiorca korzystał np. z zasiłku chorobowego, ten czas również wlicza się do stażu pracy.

Czy okres pobierania zasiłku chorobowego przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą wliczyć do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia urlopowe? Stanowisko resortu pracy

W stanowisku Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 21 stycznia 2026 r. dla Dziennika Gazeta Prawna resort wskazał, że zarówno okresy zasiłku chorobowego, jak i opiekuńczego czy świadczenia rehabilitacyjnego, należy wliczać do stażu pracy

^{Źródło: Stanowisko Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 21 stycznia 2026 r. dla Dziennika Gazeta Prawna}

Okresy, w których osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą lub osoba współpracująca pobierała zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub zasiłek opiekuńczy, a za które nie były opłacane składki na ubezpieczenia, podlegają wliczeniu do stażu pracy na podstawie art. 302¹ § 3 Kodeksu pracy.

Jak dokumentować okres prowadzenia działalności gospodarczej?

Ciężar dowodu leży po stronie pracownika – to on musi przedstawić dokumenty potwierdzające okresy, które wcześniej nie były zaliczane do okresu zatrudnienia, od którego zależą teraz uprawnienia pracownicze. Podstawowym dokumentem potwierdzającym okresy stażowe jest zaświadczenie z ZUS o przebiegu ubezpieczeń.

ZUS posiada dane o składkach od 1999 r. i na ich podstawie wyda elektroniczne zaświadczenie obejmujące m.in. działalność gospodarczą i umowy zlecenia. Wniosek składa się online przez PUE ZUS (formularz USP), a dokument zostanie udostępniony elektronicznie jako urzędowe potwierdzenie okresów zaliczanych do stażu pracy.